Het is niet voor het eerst. Dat weet ik. En toch helpt dat niet echt als je er middenin zit. Want elke keer dat mijn baseline aangetast wordt, begint hetzelfde proces: de onzekerheid over wat dit is. Gewoon PEM na een concrete aanleiding, of het begin van een nieuwe periode van achteruitgang waar ik weer een jaar of langer mee bezig ben om van overeind te krabbelen?
Deze keer is de aanleiding duidelijk en acuut. Een zieke kat, over mijn grenzen gaan door stress en zorg, en rouw.
Wat ik moet doen is rusten en ontspannen. Maar de stress om de achteruitgang is erg aanwezig. Mijn zo hard bevochten vooruitgang staat op de tocht en daar hangt nogal wat van af, namelijk mijn kwaliteit van leven, denk aan hard bevochten online activiteiten die ik doe om mentaal een beetje gezond te blijven en me af te leiden.
Wat niet meehelpt is dat de rouw ’s avonds laat het hardst toeslaat en ik juist dan vaak moet huilen. En door dat huilen raak ik telkens weer terug in PEM.
Wat óók niet meehelpt is dat ik voor maart iets voor mij zeer belangrijks op de planning heb staan. Iets wat bedoeld is om mijn gezondheid een boost te geven, en waarvan ik nu niet weet of het gaat lukken. Of dat ik beter kan afzeggen.
Een andere factor die de PEM verergert is dat onze overgebleven kat Gerrie, altijd al wel erg vocaal, ons sinds het overlijden van Dibbes ’s nachts echt wakker houdt met zijn gegil.
Ik denk dat het een combinatie is van dementie (hij is naar schatting veertien) en onrust door rouw. Hij loopt Dibbes veel te zoeken, in huis en in onze tuin. Hartverscheurend om te zien, en het gaat gepaard met heel hard miauwen. Ook dat put uit.
Dus maak ik keuzes. Minder energie betekent minder keuzes. De ruimte was al beperkt, dus worden douchen en wasbeurten gebruikt als wisselgeld, eet ik minder beneden, rust ik meer, ga ik vroeger slapen en probeer ik dingen meer langs me heen te laten glijden. Wat makkelijker gezegd is dan gedaan als je iets verliest waar je van houdt, en tegelijkertijd iets vreest te verliezen waar je zo hard voor gewerkt hebt.
Wat ik mezelf probeer voor te houden is dat dit ook hard werken is en het meest zinnige wat ik nu kan doen.
Martine
Foto: Gerrie
Min of Meer 