lezen

Review: De verloren familie

De Duits joodse Peter Rashkin overleeft als enige van zijn gezin de Tweede Wereldoorlog en de concentratiekampen. Hij emigreert na de bevrijding naar Amerika, waar hij familie heeft wonen en probeert daar een leven op te bouwen, maar wordt voortdurend achtervolgd door de schimmen uit het verleden.

Hoewel hij op zo het eerste oog heel succesvol is, hij heeft een goed lopend restaurant, is hij niet in staat echt te leven en contact te maken met anderen. Desondanks trouwt hij met June, samen krijgen ze een dochter. Zijn verleden hangt als een donkere wolk boven het huwelijk want wie kan concurreren met een dode vrouw en twee schattige dode dochtertjes? June niet.

Het boek bestaat uit drie delen. Het eerste deel is geschreven vanuit het perspectief van Peter, in de andere delen voeren June en de dochter het woord en zien we hoe de oorlog doorwerkt in het huwelijk van Peter en June en het leven van hun dochter beïnvloedt. Die opzet vind ik een beetje jammer want ik vind Peter véél boeiender en de delen van zijn Amerikaanse vrouw en dochter grijpen me een stuk minder aan.

Desalniettemin vind ik ‘De verloren familie’ een mooi boek over liefde, oorlog en loslaten. Het biedt ook een interessante kijk op het naoorlogse Amerika, waar de maatschappij razendsnel verandert. Ondanks het zware onderwerp, voelt het niet zwaar. Aanrader.

Jenna Blum
De verloren familie
368 pagina’s

lezen

Review: Wat het hart verwoest

Al jaren ben ik een groot fan van John Boyne. Zijn boek ‘De jongen in de gestreepte pyjama’ (ook verfilmd) is wereldberoemd, mooi en hartverscheurend. Ik vond zijn boeken ‘De scheepsjongen’, ‘Het winterpaleis’ en ‘De grote stilte’ minstens zo mooi. Tegenvallers waren er ook, ‘De jongen op de berg’ vond ik saai en langdradig ook al was het een heel dun boekje.

‘Wat het hart verwoest’ is zijn nieuwste roman. Een heftig verhaal over Cyril Avery die in de jaren 50 in Ierland wordt geboren als de bastaard van een ongetrouwd meisje. Dát is al een vloek want bijna een doodzonde in het Ierland van die tijd maar dat hij homoseksueel is, iets wat hij gaandeweg ontdekt nadat hij de charismatische Julian leert kennen, is zo mogelijk een nóg ergere doodzonde en bovendien strafbaar dus iets wat niet onderzocht en in het openbaar beleefd kan worden.

Cyril groeit op bij nogal kille adoptieouders die elke gelegenheid gebruiken om duidelijk te maken dat hij geen bloedverwant is. Bij zijn vriend Julian vindt hij wel warmte en vriendschap maar geen liefde dus zoekt hij dat elders. In het naoorlogse Ierland is geen ruimte voor ‘afwijkingen’. Hij zoekt liefde maar vindt alleen sex, veel ranzige sex in steegjes, bosjes en bioscopen. Homoseksuele liefde kan niet worden geuit anders dan in het geniep. Als hij 25 is heeft hij honderden sexpartners gehad maar hij kent niemands naam, laat staan dat iemand hem vol liefde heeft aangekeken tijdens de sex.

Het boek biedt een inkijk in bepaalde perioden van zijn leven en de keuzes die hij maakt. Zijn geaardheid en het feit dat daar een straf op staat, dwingt hem tot het bedriegen van mensen van wie hij houdt, iets wat hem op latere leeftijd steeds meer opbreekt. Hij wendt zich zelfs in wanhoop tot artsen en priesters maar dat helpt natuurlijk geen mallemoer. Homoseksualiteit bestaat officieel niet in het Ierland van de jaren 60.

“Er zijn in de hele wereld homoseksuelen. Engeland heeft er veel. Frankrijk zit er vol van. En ik ben nog nooit in Amerika geweest maar ik neem aan dat er ook daar meer dan genoeg zijn. Ik zou niet denken dat het veel voorkomt in Rusland of Australië, maar ze hebben waarschijnlijk als compensatie wel iets ander weerzinwekkends. Hoe dan ook onthoud: er zijn geen homoseksuelen in Ierland. Misschien heb je in je hoofd gezet dat je er een bent, maar je hebt gewoon ongelijk, zo simpel is dat. Je hebt ongelijk.”

Zijn zoektocht naar een eigen leven brengt hem naar Amsterdam en New York waar hij probeert een waarachtig leven te leiden zonder leugens.

Een prachtig vaak beklemmend boek met soms hilarische fragmenten over iemand die ondanks de minachting voor ‘zijn soort’ toch zoekt naar zijn eigen weg in het leven. Soms kon ik Cyril wel door elkaar rammelen, zo passief en lamgeslagen is hij, met al zijn zelfhaat. Maar zo is hij wel gemaakt door de omstandigheden. Absolute aanrader.

John Boyne
Wat het hart verwoest
608 pagina’s

lezen

Review: Moeder van glas

Een tijdje geleden kreeg ik ‘Moeder van glas’ cadeau, het boek dat journalist Roos Schlikker over haar bipolaire moeder Emma schreef. Zelden zo’n mooie liefdesverklaring van een dochter aan haar overleden moeder gelezen. Niet dat al die liefde die ook zo overduidelijk tijdens het leven van haar moeder aanwezig was, iets van het lijden van Emma wist te verzachten. Laat staan dat professionals ook maar iets wisten te doen.

De moeder van Roos kwam op een hele lullige manier aan haar einde, een val van de trap maakte een eind aan een leven vol helse momenten. Emma werd pas laat gediagnosticeerd met een bipolaire stoornis en het afstemmen met de juiste medicatie lukte niet of nauwelijks. Voor die diagnose leidde Emma jarenlang een leven van perfectionisme om de barsten die ze in zichzelf voelde, niet te laten zien aan de buitenwereld.

Een dappere ridder maar breekbaar als glas

Na het overlijden van haar moeder duikt Roos in haar herinneringen en in de dagboekfragmenten van haar moeder in een poging de vrouw die zo lang de schijn wist op te houden, beter te leren kennen.  Bijzonder pijnlijk om te lezen want wat een eenzaamheid, kracht en liefde tegelijk.

Ik kan niet goed duidelijk maken wat dit boek bij mij teweeg bracht, het raakte me enorm. Het is prachtig geschreven, héél indringend, zeker ook door de handgeschreven briefjes van de moeder die door het hele boek heen staan die eens te meer duidelijk maken hoe verschrikkelijk het lijden kan zijn als je moet leven met een bipolaire stoornis.

Ergens in het boek omschrijft Roos haar moeder als ‘een dappere ridder maar breekbaar als glas’. En zo is het, prachtig verwoord. ‘Moeder van glas’ is een mooi portret van een dochter over haar moeder, een schrijnend verhaal over bipolariteit en een indringende schets van hoe het is voor een dochter te leven met een chronisch ziek familielid.

lezen

Leesvoer

De afgelopen tijd las ik een aantal boeken die ik jullie niet wil ontzeggen, zó mooi en sprookjesachtig. Allemaal in het fantasygenre dus als je daar een hekel aan hebt, kun je nu stoppen met lezen. En dat scheelt vast weer in de overvolle dag die je voor je hebt liggen. Óf je laat je verrassen en rent na het lezen van dit blog naar de bieb. Dát kan natuurlijk ook.

Ik kreeg van een bloglezeres bijna alle delen van een serie opgestuurd, er zijn 15 delen en ik heb er nu geloof ik 10. Eerst had ze er 6 gevonden en naar mij opgestuurd en een paar maanden later meldde zij dat ze er weer een aantal heeft gevonden. Bij haar in de flat is het blijkbaar de gewoonte dat bewoners boeken voor elkaar achterlaten op een tafel en dat die meegenomen kunnen worden.

Super tof dus. Deze serie kende ik alleen van naam maar was wel benieuwd. Het Rad des Tijds  van Robert Jordan schijnt één van de best verkochte fantasyreeksen ooit te zijn. Er valt niet fatsoenlijk in een artikel uit te leggen waar de serie over gaat dus doe ik dat maar niet en stip alleen wat dingen aan. Het is een verhaal over de strijd tussen goed en kwaad en het wachten op ‘de herrezen draak’ die de wereld moet redden. Uitgangspunt is een groep vrienden uit een klein dorpje met boerenjongen Rand Althor als middelpunt. Magie, vreemde wezens, een ingewikkelde verhaallijn, veel personages en een mengeling van mythologie, fantasy, elementen van bekende middeleeuwse sagen  maar ook thema’s als vriendschap en trouw. Heerlijk om te lezen! Ik ben inmiddels in deel 4 dus heb nog heel veel te gaan.

Hier een overzicht van alle boeken in deze reeks:  Het rad des tijds

Van vriendin D. (die van driepotige kat Droppie) leende ik Lycidas en Lilith van Christoph Marzi. Volgens mij is dit een jeugdboek of in ieder geval een young adult boek. Gezien de best ingewikkelde verhaallijn en vele personages en gruwelijkheden die er gebeuren, lijkt het me alleen meer geschikt voor volwassenen.
Ook deze serie valt niet makkelijk uit te leggen. Deze boeken lezen betekent dat je een wereld in stapt vol pratende ratten, engelen die zingen, dwaallichten, alchemisten, weerwolven en bestaande historische personages als Jack the Ripper. En een stad onder de stad, met poorten naar de hel en dood. Lekker opwekkend. Werkelijk de complete mythologie, literatuur, muziek worden hier verweven tot een sprookjesachtig verhaal over twee kleine weesmeisjes Emily en Aurora die op zoek zijn naar hun roots en die dat doen met de hulp van alchemist Wittgenstein en de elf Mauritus Melkwit.

Ook dit is weer een strijd tussen goed en kwaad, waarbij wie goed en wie kwaad vertegenwoordigt soms onduidelijk is. Niet eenvoudig te lezen door de vele personages en wendingen, wel adembenemend mooi en fijn. Het deed mij denken aan de Noorderlichttrilogie van Philip Pullman.

Meer weten: Christoph Marzi

Om maar in één adem door te gaan met Philip Pulmann: zijn Noorderlichttrilogie las ik een aantal jaar geleden en was diep geraakt. Ook dit is een kinderboek maar heel geschikt voor volwassenen met een grote fantasie. Het gaat over het meisje Lyra dat haar ouders niet kent. Opgegroeid op de universiteitscampus van Oxford, gaat zij op onderzoek uit als haar vriend Roger vermist wordt. Ze ontdekt dat er nog meer kinderen worden vermist en dat er waarschijnlijk vreemde experimenten met die kinderen worden uitgevoerd. Met behulp van een vreemd instrument, een alethiomether, moet ze de waarheid zien te achterhalen en de kinderen opsporen.

Afgelopen jaar kwam er een lang verwacht nieuw (afzonderlijk te lezen) deel uit, Het boek van Stof  dat zich afspeelt vlak na de geboorte van Lyra en met Malcolm Polstead als hoofdpersoon. Deze 11-jarige jongen ontdekt dat er een kleine baby’tje, Lyra,  wordt verborgen in het nonnenklooster vlak bij zijn huis en dat wel heel veel mensen in dit meisje zijn geïnteresseerd. Malcolm die een zeer levendige fantasie heeft en erg nieuwsgierig is, probeert uit te zoeken wat er aan de hand is en voor hij het weet wordt hij achtervolgd door allemaal lieden die zijn leven compleet op zijn kop zetten.

De verhaallijn lijkt wat kinderlijk zoals ik het opschrijf maar niets is minder waar. Ook dit is sprookjesachtig en meeslepend. Wat mij bijzonder raakt in deze reeks is dat alle mensen in deze wereld een daemon hebben. Mens en daemon zijn één. De daemon is een soort ziel die buiten de mens leeft maar wel onderdeel van de mens is en elk mens heeft zijn eigen daemon, die  altijd de vorm van een dier aan neemt. In de kindertijd wisselt de daemon voortdurend van gedaante al naar gelang de stemming of situatie. Pas bij het volwassen worden wordt een keuze gemaakt voor een definitieve diergedaante, eentje die past bij het karakter van de mens.

Mens en daemon kunnen niet zonder elkaar en kunnen ook niet fysiek van elkaar worden gescheiden omdat er een onzichtbaar draadje is wat hun verbindt. Natuurlijk heel symbolisch allemaal, maar ik vind het prachtig.

Van de Noorderlichttrilogie en het Boek van Stof weet ik dat mensen het óf geweldig vinden óf helemaal niets. De Noorderlichttrilogie is verkrijgbaar in één uitgave. Maar de drie delen zijn ook afzonderlijk verschenen: Het Gouden Kompas, Het Listige Mes en Amberkleurige Kijker.

Last but not least: al heel lang stond er op mijn te lezen lijst de Tearlingtrilogie van Erika Johansen. Een reeks die ik voorbij zag komen in de lijst met nieuwe boeken van mijn bieb, maar waarvan ik eigenlijk geen flauw idee had waarover het ging, laat staan of het de moeite waard was. Maar waarvan wel iemand ooit – ik weet niet meer wie- had gezegd dat het mooi was. Toen ik een recensie las bij Ogma waar de woorden bingereading in voorkwamen, niet kunnen slapen en niet kunnen stoppen met lezen was dat natuurlijk een teken dat niet genegeerd kon worden.

Dus op naar de bieb, boeken van de plank geplukt en inderdaad verslavend. Het gaat over Kelsea die opgroeit bij een ouder echtpaar en op haar 19e verjaardag wordt weg gehaald door gardisten om haar naar het paleis te brengen. Ze blijkt troonopvolger te zijn en haar troon te moeten opeisen. Natuurlijk willen een heleboel mensen dat zij dat niet doet, haar vijanden zijn talrijk, de gevaren eveneens.

Het verhaal kent meerdere lagen. Grappig genoeg denk je fantasy te lezen en doet de wereld in het boek middeleeuws aan maar gaandeweg stap je toch in andere tijden en werelden.

Meer zeg ik niet, het lijkt me meer dan voldoende om nu allemaal naar de bieb te rennen en je tas vol te laden met deze tips waarmee je zeker de zomer doorkomt.

Hebben jullie nog fantasytips?

lezen·recensie

Lezen: Judas

judas

Hoewel ik dol ben op thrillerboeken  en misdaadseries  sla ik misdaadartikelen in de krant meestal over. En tv-programma’s zoals van Peter R. de Vries kijk ik ook niet. Het interesseert me matig. In de wereld van de misdaad lichten mensen andere mensen op en krijgen misdadigers onderling vaak ruzie. Wat kan leiden tot een schietpartij waarbij A. iemand inhuurt om C. neer te laten knallen en dan B. de schuld geeft. Dat heeft veel impact als je het van vlakbij meemaakt maar is voor mij een ver-van-mijn-bed-show.

Eén aspect  hiervan vind ik wel heel interessant en dat is de psyche van een crimineel. Dus toen ik het boek Judas in handen kreeg  dat vanuit het perspectief van de zus van Willem Holleeder is geschreven, zette ik me over mijn desinteresse heen en las het.

In Judas laat Astrid Holleeder zien hoe haar broer Willem zijn misdaden plant en uitvoert en wat voor impact dit heeft op de wereld om hem heen. Het boek begint met zijn vrijlating in 2012 en de verbijstering die Astrid voelt als ze ontdekt dat het publiek hem omarmt alsof hij een beroemdheid is. Zijn optredens in de media maken van hem een ‘knuffelcrimineel’ en dat imago staat in scherp contract met de tiran die de man voor zijn omgeving is.

Vandaar uit gaat het boek verder, we lezen hoe zij zich stap voor stap los maakt van Willem omdat ze geen moment rust kent, zich altijd bedreigd voelt en haar leven – en dat van zus Sonja – 24 uur per dag gedicteerd wordt door wat Willem eist. Ze fungeert als klankbord, vertrouwenspersoon, raadgever en bemiddelaar en nee zeggen is er niet bij vanwege de dreigende gevolgen. Uiteindelijk leggen Astrid, Sonja en Sandra Klepper, de ex-vriendin van Willem, in het geheim verklaringen af bij de politie over de betrokkenheid van Willem bij  5 onderwereldmoorden, omdat ze niet langer hun leven willen leven op de manier zoals dat gaat in de buurt van Willem.

Die stap is enorm en met mogelijk grote gevolgen. In het diepste geheim voert Astrid gesprekken met mensen bij de politie, voortdurend bang dat Willem erachter komt omdat hij mollen bij de politie zegt te hebben.  Dit alles wordt afgewisseld met veel herinneringen aan hun gezamenlijke jeugd in de Jordaan, waarbij al snel duidelijk wordt dat de vader van het gezin een alcoholist was en ook een tiran.

De aanvankelijke verbondenheid en kameraadschap tussen de kinderen van het gezin, wordt langzaam in de kiem gesmoord door het steeds meer criminele en agressieve gedrag van broer Willem. Als Willem en zijn vriend Cor van Hout – later door hem vermoord- , biermagnaat Heineken en zijn chauffeur Doderer ontvoeren is de wereld daarna definitief anders.  Niet alleen voor de ontvoerders Willem en Cor of natuurlijk de slachtoffers maar vooral ook voor hun omgeving. Zoals Astrid schrijft, zij heeft niemand ontvoerd, maar door de naam Holleeder kleeft er een smet aan haar die nooit meer weg gaat en alles heeft beïnvloed, van relaties en keuzes tot mogelijkheden op het gebied van werk. Het voelt als een gijzeling en dat gevoel en de bijbehorende angst escaleert na de moord op Cor van Hout. De twee zussen zijn bang de volgende te zijn op de zwarte lijst van Willem.

Ik vond het een indrukwekkend boek. Geen makkelijk leesbaar boek. Het is bij vlagen erg rommelig en nogal van de hak op de tak. Ik vind het niet goed geschreven, Astrid heeft weliswaar een heftig verhaal te vertellen maar schrijven is duidelijk niet haar vak. Het is onbegrijpelijk dat de uitgeverij hier niet een ervaren redacteur of coauteur op heeft gezet die had kunnen helpen de tekst leesbaarder te maken. Want ik stel me voor dat best veel mensen zijn afgehaakt tijdens het lezen en dat is zonde, ze heeft echt wel iets te vertellen.

Ik denk wel dat het leven in zijn omgeving ook zo was, rommelig en van de hak op de tak en dat illustreert het wel goed. Er komt een enorme hoeveelheid namen voorbij en fragmenten uit stiekem opgenomen gesprekken tussen Willem en Astrid ‘wie wie heeft gedaan en waarom’ en omdat ik meestal de nieuwsberichten in de krant daarover heb genegeerd vond ik het soms bij vlagen niet te volgen.

Het boek is wel een geweldige illustratie hoe een chronische manipulator het leven van zijn omgeving verziekt door het uitoefenen van een constante terreur. Elk probleem weet hij zo te verdraaien dat het vooral het probleem van de ander wordt. Zo heeft Willem geld nodig en denkt hij dat zus Sonja over veel geld beschikt. Haar geld is in zijn beleving geld waar hij recht op heeft. Dat zij hem dat geld niet zomaar uit vrije wil geeft, is een belediging van Sonja aan hem en met gevolgen. Zij ontzegt hem dat geld! Zus Astrid wordt door hem telkens weer op pad gestuurd om dreigementen aan Sonja over te brengen, die steeds banger wordt omdat ze voor haar leven vreest.

Astrid Holleeder vind ik een dappere vrouw en ik vind het onvoorstelbaar wat zij heeft bereikt ondanks haar broer. Ze heeft jaren gewerkt als strafrechtadvocaat maar kan haar beroep niet meer uitoefenen nu bekend is geworden dat zij met de politie heeft gepraat.  Deze vrouw vreest voor haar leven maar komt daar toch mee naar buiten. Om met hem af te rekenen wellicht, om de wereld duidelijk te maken wat voor psychopaat hij is en als testament zoals zij zelf zegt, omdat zij ervan uit gaat niet lang meer te leven.

Ik hoop voor haar dat ze 100 jaar wordt en met de opbrengst van dit boek (al meer dan 385.000 exemplaren verkocht) ergens riant en veilig mag gaan leven zonder tiran die dicteert wat mag en niet mag.

Judas. Een familiekroniek

  • auteur: Astrid Holleeder
  • Uitgeverij Lebowski
  • 576 pagina’s
  • ISBN  9789048825028
  • ook verkrijgbaar als e-boek

 

 

recensie

Lezen: IJstweeling

ijstweelingNa een paar slechte leeservaringen achter elkaar, dacht ik even dat het niet meer ging lukken, lezen. Nou ja, overdrijven is ook een vak maar ik had serieus in een paar weken tijd  regelmatig dat ik in een boek begon en dat het echt niets bleek te zijn. Niets voor mij, wegens te ingewikkeld, langdradig, overdaad aan details, slechte dialogen, harkerige hoofdpersonen, ongeloofwaardige plots, bla bla.

Tot ik IJstweeling in handen kreeg. Een fascinerend boek over het stel Angus en Sarah Moorcroft dat worstelt met de dood van hun dochter, die deel was van een identieke tweeling.  Vanwege een grote behoefte aan een frisse start wordt de overgebleven dochter Kirstie onder de arm genomen en ze verhuizen vanuit Londen naar een bijna onbewoonbaar huis op een slecht te bereiken eilandje voor de Schotse kust.

Het ongeluk blijft ze achtervolgen want Kirstie gedraagt zich steeds eigenaardiger en beweert dat zij Lydia is, de overleden dochter. Is dit omdat de tweeling zo’n hechte band had of is er een beoordelingsfout gemaakt op de dag dat Lydia overleed?

Meer vertel ik niet, want de clou verklappen doe ik natuurlijk niet. Maar het is wel echt een aanrader, een heerlijke psychologische thriller die je voortdurend op hrt verkeerde been zet. Eenmaal begonnen kon ik niet meer stoppen met lezen. Goed geschreven, spannend, lekker duister, een geïsoleerd eiland met woest landschap, wat wil je als lezer nog meer.

Van de auteur S.K. Tremayne had ik nog nooit gehoord. Het schijnt volgens Wikipedia een pseudoniem te zijn van auteur en journalist Sean Thomas die eerder onder de naam Tom Knox ook thrillers publiceerde maar zelf niet duidelijkheid verstrekt of hij het boek heeft geschreven of niet.  Ach, wat maakt het uit. Onder de naam S.K. Tremayne verscheen ook een ander boek, Vuurkind, en dat heb ik natuurlijk meteen bij de bieb gereserveerd. Echt een aanrader als je net als ik van psychologische thrillers houd.

IJstweeling:

  • auteur: S.K. Tremayne
  • Uitgeverij Prometheus  
  • 349 pagina’s
  • ISBN 9789044631869
  • ook verkrijgbaar als e-boek

 

 

lezen·recensie

Boeken die je niet moet lezen. En welke juist wel. Zonder enige nuance en vrij dwingend gebracht.

Afgelopen week was het hier stil. De viering van de verjaardag van S. vorige weekend hakte er behoorlijk in, ondanks alles héél gedoseerd voorbereiden. Dat en een situatie in onze omgeving die wel wat van mijn aandacht en energie vraagt, maakte dat ik me heel rustig hield. Rustig als in bijna alle dagen tot een uur of 12 in bed liggen, héél rustig opstarten, geen energie verbruiken aan plannen zoals ‘ik ga nu even wandelen of de stad in’. Wel zat ik heel veel in de tuin, zowel voor als achter, in de behoorlijk knallende zon. Helemaal omwikkeld met dekens en een boek op schoot, heb ik al redelijk vaak de opmerking van voorbijgangers gekregen dat ik stoer ben en een bikkel. Niets is minder waar. Als je je goed inpakt en een beetje uit de wind gaat zitten, is het gewoon heerlijk in de zon in deze tijd van het jaar.

Dat boek op schoot, dat wisselde nogal de laatste tijd. Ik heb een aantal missers achter de rug. Zoals ‘De Kronieken van Belgarion’ van David Eddings. Het is natuurlijk vloeken in de kerk gezien de vele fans (doorgewinterde lezers zoals mijn schoonvader of Ogma’s Tineke die deze schrijver van harte aan wisten te bevelen). Pas na het derde uitgelezen boek gaf ik aan mezelf toe dat ik het niet boeiend vond en niet verder wilde lezen (ik had er nog twee te gaan uit die serie). De karakters zijn erg statisch, het verhaal gaat tergend traag en ik vind de hoofdpersoon, de jongen Belgarion, een flapdrol. Zo.

Nu kende ik hele David Eddings niet, dus waren er ook geen hoog gespannen verwachtingen. Die had ik wel van de nieuwste van John Irving,  Avenue van de mysteriën. Halverwege het boek, toen het me opviel dat ik echt steeds minder lang ging lezen en ik behoorlijk in gromstand ging staan, moest ik erkennen dat ik er gewoon geen zak aan vind. Jammer! Ik vind een aantal boeken van Irving helemaal geweldig, zoals ‘Hotel New Hampshire’, ‘Garp’, ‘The Cider House Rules’ en ‘Twisted River’. Maar er zijn wat mij betreft even zoveel miskleunen, zoals ‘Weduwe voor een jaar’, ‘A prayer for Owen Meany’ en ‘The Fourth Hand’. Nu had ik natuurlijk deze titels óf alleen in het Nederlands moeten opnoemen óf alleen in het Engels, bedenk ik me maar dat deed ik dus niet en ik ga het ook niet veranderen. Ik ben tegenwoordig een beetje obstinaat en opstandig.

Snel verder met andere boeken. Bij de kringloop kocht ik drie titels. ‘Dood aan de Arno’, een makkelijk te lezen thriller van  Christobel Kent, waarvan ik volgens mij ooit een verfilming heb gezien. Ik kon me niet meer het boek herinneren maar de verhaallijn wel inclusief allerlei beelden in mijn hoofd. Een fijn boek, dat zich afspeelt in Florence en waarbij een vermeende zelfmoord en een verdwenen studente aanleiding zijn voor een uitgebreide zoektocht. Na dat tussendoortje stortte ik me op Marianne Frederikssons ‘Het raadsel van de liefde’. Nou, als je van boeken houdt met alleen maar dialoog, dan moet je dát vooral gaan lezen. Het gaat over een man en vrouw die lijnrecht tegenover elkaar staan wat levensopvattingen betreft maar wel een liefdesrelatie krijgen. De vrouw benadert alles vanuit de intuïtie en de man vanuit de wetenschap.  En dat leidt tot een hoop verbale ellende.

Afijn, een boek dat me weinig aansprak. Ik las door tot ik aankwam bij pagina 182:
Uiteindelijk zei Angelika: ‘We weten van elkaar hoe onze jeugd was. De liefde heeft ons getroffen als een bevrijding.’
‘Daar geloof ik niet in’ zei Jan. ‘Wel dat ze ons getroffen heeft, maar dan als een wonder. Ze heeft geen oorzaak, geen aanleiding, geen doel. De liefde is veel groter, zoals de dominee zei…’

Klaar! Boek dicht. Hier kan ik niets mee. Wel heel jammer want deze auteur schreef een aantal boeken die ik heb verslonden, zoals ‘De Nachtwandelaar’ of ‘Simon’ of het wereldberoemde ‘Anna, Hanna en Johanna’.

Maar zonder dralen dan nu naar het derde bij de kringloop gekochte boek, ‘Het kasteel der fluisteringen’ van Carole Martinez. Een weinig opwekkend verhaal over een meisje van hoge komaf dat zich in het 12-eeuwse Frankrijk laat inmetselen. Een blijkbaar bekend fenomeen uit die tijd en voor vrouwen een middel om aan het huwelijk te ontsnappen. Vrouwen hadden natuurlijk weinig te vertellen in die tijd maar naar een goddelijke roeping werd wél geluisterd. Dat inmetselen kwam er op neer dat je levend werd begraven in een cel, een kleine leefruimte. Na je eigen ‘begrafenis’ werd je naar die ruimte begeleid die vervolgens werd dicht gemetseld met openlating van een heel kleine ruimte waar wat voedsel en drinken doorheen werd geschoven. Sommige van deze vrouwen hadden ook een gelofte om niet te spreken, anderen hielden ‘ontvangst’, zo ook de ingemetselde dame uit dit boek die al snel doelwit van pelgrims wordt die menen dat zij wonderen kan verrichten

Een prachtig verhaal vol hallucinaties, middeleeuwse ellende, kruistochten, gevaar, hoofse liefde en liederen en dat alles op die halve vierkante meter leefruimte waar de dame in kwestie over beschikt. Niet heel eenvoudig te lezen maar wel heel interessant en ook wel vermakelijk. En mooi vanwege de tegendraadsheid, door haar leefruimte tot een minimum te beperken krijgt zij uiteindelijk heel veel invloed op de mensen in haar wijde omgeving. Nou ja, lezen dus als het onderwerp je triggert en je van historische romans houdt.

Nog een paar bladzijden en dan is dat uit en kan ik me op het volgende boek storten dat al bijna 2 weken op me ligt te wachten: ‘De boekendief’! Hoe dat bevalt, horen jullie binnenkort. Ga ik nu snel weer verder lezen.

lezen·recensie

Tem je geest

De hele dag worden we gebombardeerd met prikkels. Door de reclame, je smartphone, je facebookaccount, je mail, je partner, je kinderen, je baas. En ook door je brein. Dat brein kakelt de hele tijd door: check je mail, pak wat lekkers, ga zitten, nee niet gaan zitten hang de was op, ik ben niet goed genoeg, mijn buik zit in de weg, wat kijkt die vrouw naar me, iedereen ziet wat een mislukking ik ben, ga eerder naar bed, nee naar de sportschool, ik heb trek in chocolade, check je mail zeg ik!

Herkenbaar? Vast? Iedereen heeft te maken met stemmetjes in het hoofd, al zullen ze bij de één luider klinken dan bij de ander. Sommige mensen weten van nature dat ‘zij niet de stemmetjes zijn’ en kunnen het gekakel negeren. Anderen beseffen dat niet en nemen voor waar aan wat ze horen en vallen zo ten prooi aan allerlei impulsen die ze wel willen veranderen maar hoe.

afbeelding gemaakt door Serge Seidlitz,
afkomstig uit ‘Tem je geest’,
hier geplaatst met toestemming van Ruby Wax,
waarvoor dank

Toen ik Ruby Wax een tijdje geleden bij ‘College Tour’ zag, ging ik rechtop zitten. Ik kende haar van haar tv-programma’s en vind haar heel leuk en grappig. Dat is ze nog steeds, maar ze is ook heel erg depressief. Ze stopte met TV-maken, zat een paar keer in een inrichting, leed aan ernstige depressies en wist dit ‘behapbaar’ te maken door mindfulness te gaan beoefenen. Bij ‘College tour’ vertelde ze over haar depressies, haar boek en ons fenomenale brein dat plastisch is.

Want dat is het goede nieuws: wij zijn helemaal niet de gevangene van ons brein, we kunnen het veranderen. Je kunt je gedrag aanpassen en zo nieuwe verbindingen aanleggen in je brein. Dat dit zo is, heb ik zelf ervaren doordat ik de behandeling van Ashok Gupta tegen ME volg. Zijn theorie kent dezelfde basis: ME is het gevolg van een overprikkeld zenuwstelsel met allerlei fysieke en neurologische problemen tot gevolg. Dit kan worden teruggedraaid door het doen van oefeningen uit de NLP (Neuro Linguïstisch Programmeren), meditaties en het beoefenen van mindfulness. Zo verander je delen van je brein.

Dit helpt echt. Ik knapte enorm op. En toen ik dacht dat ik het niet meer nodig had en stopte met de dagelijkse discipline van het aanleggen van nieuwe verkeerswegen in mijn brein, stortte ik weer in. Een ander neemt een pilletje om zijn aandoening onder de duim te houden, ik mediteer en doe aan mindfulness om mijn brein een beetje afgekoeld te houden. En ik weet nu dat ik dit moet blijven doen.

Ruby Wax ervaart zelf ook de voordelen van mindfulness maar – om zichzelf en de kritische lezer te overtuigen – somt ook een hele waslijst op van wetenschappelijk bewezen voordelen van mindfulness: mensen worden minder gevoelig voor pijn, het heeft een bewezen positief effect op het immuunsysteem en het concentratievermogen, het vertraagt de achteruitgang van HIV-patiënten, het gaat letterlijk veroudering tegen (omdat je meer van een bepaald enzym krijgt dat bevorderlijk is voor celdeling en helpt bij gezond ouder worden) en het helpt tegen stemmingswisselingen en depressies. En dan is dit nog maar een kleine opsomming, lees vooral het boek voor de rest.

Na mijn recente instortmoment (dat klinkt alsof het eventjes duurde maar we hebben het uiteindelijk over een periode van een paar maanden) greep ik mezelf bij de lurven en begon weer: mediteren, mindfulness, ademhalingsoefeningen, alle dagen meerdere keren per dag. En zie, ik knapte weer op.

Wat goed is voor mijn overprikkelde ME brein, is goed voor iedereen. Bijna iedereen heeft last van een opgejaagd gevoel in deze maatschappij. Natuurlijk zijn er mensen die een hekel hebben aan ‘luchtfietsen’ en vaag gedoe. Maar ten eerste is mindfulness dat dus niet, er staat een enorme wetenschappelijke bewijslast klaar om je te overtuigen dat het dat juist niet is, en ten tweede: wat is het alternatief? Natuurlijk kun je lekker gewoon wat gaan lummelen en luieren. Maar weet jij nog hoe dat moet? Lig je lekker in het gras wolkjes te tellen, schiet je ineens te binnen dat je nog een boek op de bus moet doen/een mail moet beantwoorden/bent vergeten je aan te melden voor ‘zeg t maar wat natuurlijk wel heel belangrijk is’. De meesten van ons voelen voortdurend impulsen en het is moeilijk daar weerstand aan te bieden en om de impulsen niet voor waar aan te nemen. Mindfulness leert je hoe je dat doet. Kun je daarna lekker gaan luieren.

Ruby Wax, Tem je geest. Gids voor geestelijk welzijn
ISBN 9789000334629 / € 19,99 (ook verkrijgbaar als E-book, dan € 15,99)