ME en emoties

Leven met ME biedt uitdagingen op veel verschillende niveaus. Een van de uitdagingen waar ik tegenaan loop, figuurlijk dan, is het omgaan met emoties.

Voorheen toen ik nog normaal fysiek functioneerde, was mijn manier van omgaan met emoties simpel. Even goed huilen en dan de zinnen verzetten. Bij voorkeur door iets te koken of te bakken. Hoe slechter ik me mentaal voelde, hoe voller het aanrecht stond als Mischa thuis kwam.

Ooit de scène gezien uit Grey’s Anatomy waar Izzie Stevens haar rouw uit door dwangmatig muffins te bakken? Dat ben ik ten voeten uit.

Nu is een van de eerste dingen die mensen geadviseerd krijgen in geval van ernstig verdriet, om de emoties niet te onderdrukken. En vervolgens gaan we massaal uren onder de douche staan, tv kijken, dwangmatig muffins bakken, snoepen, drinken, sporten of ruzie zoeken. Alles om maar niet te voelen of de emotie op zijn minst om te zetten in iets anders.

Niet goed, ik weet het. Maar het andere uiterste waar ik mij nu bevind, is hels. Ik lig en buiten af en toe wat online kunnen zijn, is er geen ontsnappen aan emoties.

Mijn vader had longemfyseem en op mijn vraag of hij nooit eens wilde gillen, antwoordde hij nuchter dat hij daar geen lucht voor had. In die situatie bevind ik mij ook. Ik heb weliswaar lucht zat maar niet voldoende energie om mijn emoties echt te uiten op een manier die bij mij past.

Onlangs verloor ik een van mijn katten. Het verdriet is overdonderend. En ik kan er niet aan ontsnappen, liggend in het donker. Ik draai me om in bed, tast naar de lege plek en schiet vol. Ik probeer naast het voelen, af en toe afleiding te zoeken maar dat is moeilijk aangezien er weinig kan.

Met een accu die voor 5% gevuld is, betekent het bovendien kiezen tussen me wassen of huilen. Elke huilbui doet mij in PEM belanden. Maar onderdrukken maakt het nog erger. Het knalt er soms toch uit.

In mijn wereld die voor het merendeel van de dag bestond uit een bed met vier katten erop, is het overlijden van Smoes alsof ik uit bed ben verdreven en de weg terug niet meer vind. Niets voelt goed en ik kan helaas geen muffins meer bakken om uiting te geven aan die rouw. Jammer, want ik weet zeker dat ze verdomd goed zouden hebben gesmaakt.

Zoek en vind

Op zoek naar lichtpuntjes
als het in mij donker is.

Op zoek naar schoonheid
als het leven pijn doet.

Op zoek naar afleiding
als mijn hoofd te vol blijft.

Ik reis in mijn hoofd,
struin door mijn kamer,
bewandel het plafond
en volg de lichtstralen.

Ik zoek en vind,
ook al vind ik nooit
dat wat ik zoek.

Maar daar val ik niet over,
want ik lig toch al 😉.

Rouw

Smoes,

Ineens ben jij er niet meer.
Wij waren altijd samen.
Ik knuffelde alleen met jou.
Alleen jij voelde mij echt aan.

Nu zit ik met die ex-zwervers
en weet niet wat te doen,
loop met mijn ziel onder mijn poot,
moet mezelf opnieuw uitvinden.

Dus zoek ik waar jij bent
maar ik vind je niet.
Ik kruip ’s avonds in de nek
van het mens voor troost.

Vandaag kwam die dikke
ineens naast me liggen
en ik ging per ongeluk
ineens heel hard knorren.

Misschien, als hij zich gedraagt,
komt het toch nog goed.
Misschien is hij ook materiaal
om tegen aan te liggen.

Ik overweeg het, wellicht.
Het zou kunnen dat….
Het is het proberen waard.
We gaan er maar voor.

Maar het is niet hetzelfde.
Nooit meer.

Moos

Smoes

Voor degenen die ooit mijn blog lazen vanwege de kattenverhalen:

Ons bijzondere viertal werd vandaag een drietal. Niet onverwacht, wel heel pijnlijk.

Smoes, ons kleine opdondertje met zijn staart altijd omhoog is op een maand na 15 jaar geworden.

Een grote pechvogel met een traumatische start die zorgde dat hij altijd naar vreemde mensen toe op zijn hoede bleef. Maar op ons, zijn mensen, was hij hartstikke dol.

Hoe terughoudend hij ook was naar mensen, andere katten waren geweldig. Hij vond iedereen lief en speelde met elke kat uit de buurt. Hij leerde onze ex-zwervers hoe ze kat moesten zijn.

Wat een feest was het met hem. Altijd blij, altijd spelen en altijd aan komen rennen als hij de auto van oma hoorde. De laatste maanden van zijn leven had hij een grote crush op de vriendin van Sem.

Twee maanden geleden werd er bij hem ernstig hartfalen geconstateerd en sindsdien hebben we het per dag aangekeken.

Sinds woensdag ging hij ineens razendsnel achteruit en vandaag hebben we hem laten gaan.

Dag Smoeske, dag lieverdje ❤️💔.

Wereld ME-dag

Wereld ME-dag

12 mei, een dag waarop wij aandacht vragen. Wij, een leger van vermisten.

Wij vragen aandacht voor ons leven en lijden, onze hoop en wanhoop, onze behoefte aan zorg en biomedisch onderzoek, ons recht op zorg.

De gevolgen van decennia verwaarlozing zijn groot. Zoveel levens die zich afspelen in donkere kamers, in plaats van volwaardig deel te nemen aan de samenleving. In plaats van moeder, dochter, echtgenoot, vriend, behulpzame buur of collega te zijn.

Nog steeds loert de psychologenmaffia op ons. Nog steeds moet elke ME-patiënt knokken om gehoord te worden door de huisarts, om hulpmiddelen of een uitkering te krijgen.

Ouders met een kind met ME zijn afhankelijk van kinderartsen voor doorverwijzing naar een ME-specialist en krijgen ondertussen instanties zoals Veilig Thuis op hun dak.

Nog steeds zijn er mensen die ME bagatelliseren. Die de psyche van mensen die het hebben aan de kaak stellen. Ondanks dat de bewijzen van ontregelde lichaamssytemen zich opstapelen.

ME is geen ziekte voor watjes. Het hebben en je verstand niet verliezen is loodzwaar. Ga maar eens in het donker liggen en niets doen, met pijn, zonder de mogelijkheid om afleiding te zoeken. Zonder in sommige gevallen even anders te kunnen gaan liggen zonder hulp of zelf aan je neus te krabbelen. Zonder de mogelijkheid eens hard GVD te roepen. Zonder te kunnen eten, met een slang in je neus voor sondevoeding. En zonder einddatum van die marteling.

Een (zeer) ernstige ME-patiënt kan niet zomaar naar een ziekenhuis voor een onderzoek, niet naar een tandarts in geval van kiespijn. Moet dat toch, dan kan er een terugslag volgen die definitief is of jaren kan duren.

We denken ons volgens veel artsen blijkbaar ziek en tóch overlijden er mensen aan de gevolgen van ME. Omdat hun lichamen ermee ophouden. Omdat ze de pijnen niet meer verdragen. Omdat ze lijden aan andere aandoeningen die te laat ontdekt worden of niet onderzocht worden door artsen. Want zodra de ME-olifant in de spreekkamer staat, duwen artsen ons in het hokje “zit tussen de oren”.

Hoe erg ik ook getroffen ben, het kan zoveel erger. Ik knok voor iedereen die mij voor ging en die het niet meer kan vertellen. Ik knok uit respect voor Karen, Dionne, Katrien, Ingeborg en zoveel anderen die overleden. Ik knok voor Hugo die dag in dag uit in zijn kamer ligt, een onverwoestbare geest in een lichaam dat doodziek is.

Ik houd pas mijn mond als er een behandeling voor ME-patiënten komt, zorgverleners adequaat op ons reageren en zich verdiepen in de oorzaken van ME en de zorg wordt ingericht op de specifieke zorgbehoefte van ME-patiënten, in plaats van andersom.

Ik houd pas mijn mond als mensen begrijpen dat één klote virus voldoende is om je leven te verwoesten.


Afbeeldingen: ME Action en Physios for ME

Schoenen

These boots are made for walking

Dit is mijn schoen,
wachtend op de tijd
dat ik kan bewegen
en kan doen wat ik wil.

Het is een nieuwe schoen.
bedoeld voor mijn linkervoet,
maar die voet ligt in bed
en blijft daar voorlopig liggen.

De rechterschoen van dit paar
staat bij mijn vriendin Dascha.
Ook haar voet ligt in bed
en blijft daar voorlopig liggen.

Schoenen wachten op actie.
Als de linkerschoen gevuld wordt
en richting rechterschoen gaat,
dan betekent dat heel veel.

Dan is er vooruitgang,
iets waar wij van dromen.
En er is eindelijk de mogelijkheid
elkaar te kunnen ontmoeten.

Tot die tijd is het contact digitaal.
We delen dromen, verdriet,
ervaringen en verlangens.
En deze schoenen, dat ook.

ME is ziek zijn en dromen
van het onbereikbare moment
dat je je voet in een schoen stopt
en verder met je leven gaat.

~ Martine


Een nieuwe bloempot

Ik heb prachtige schoenen gekocht! Nu ja, 1 rechterschoen. De linkerschoen staat bij lieve vriendin en lotgenote Martine. Best raar om schoenen te kopen nu ik ze niet meer kan dragen. Maar ook als bloempot met een donkerbestendige kunstplant erin straalt hij naast mn bed.

Ik voel een sprankje hoop als ik naar de schoen kijk. Wat zou het mooi zijn om ooit weer naar buiten te kunnen en echt weer schoenen te dragen. Te wandelen en de buitenlucht in te ademen en de zon op m’n huid te voelen.

Maar dat is, hopelijk, dan. En nu is nu, helaas in bed en in het donker. Het is maar een schaduw van het leven dat ik graag zou willen. Maar mooie dingen, zoals deze schoen die de fijne vriendschap met Martine uitdraagt, die me herinnert aan verbondenheid en creativiteit, geven wat kleur aan de schaduw en een lach op m’n gezicht.

~ Dascha


Ik ben ook wel eens moe

In de jaren dat ik over ME schrijf, heb ik naast veel ondersteunende reacties ook veel stront over me heen gekregen. En reacties die mijn ervaring bagatelliseren.

Dat is meestal in de strekking van:
– ik ben ook wel eens moe hoor;
– we worden allemaal ouder hè, mijn lijf voelt ook onplezierig bij het opstaan;
– ik vergeet zo vaak iets, dat hoort er bij;
– ik slaap ook regelmatig slecht;
– gelukkig heb je geen kanker;

Goedbedoeld wellicht maar ook wel wat venijnig.

Als ik heel scherp oordeel valt dit soort reacties in de categorie gaslighting. Mijn realiteit wordt namelijk ontkend of vergeleken met die van een ander, in een poging mij te doen inzien dat het of allemaal wel meevalt met mij, of dat anderen het ook zwaar hebben.

Als ik mild oordeel, dan zie ik dat dit vaak een poging is me op te peppen. Of het is gewoon onhandigheid.

Het punt is, ik hoef niet mentaal opgepept te worden. Met mijn beoordelingsvermogen is niets mis.

Tegen een ME-patiënt zeggen dat jij ook wel eens uitgeput bent, in reactie op zijn of haar verhaal, is ongepast. Net als het ongepast is tegen iemand die een chemokuur heeft moeten ondergaan, vertellen dat jij ook wel eens misselijk bent.

Velen denken nu na meer dan een jaar pandemie te beseffen wat een permanente lockdown voor chronisch zieken betekent.

Nee, je weet niet hoe het voelt. Verstoken zijn van uitjes of sociaal leven is slechts één aspect. Hoe mentaal belastend ook voor veel gezonde mensen.

Mijn lockdown speelt zich op een paar vierkante meter af, met pijn en uitputting en het onvermogen net zo lang met mijn geliefden te communiceren als ik zou willen. Met het onvermogen om binnen die vierkante meters, mijn dagen in te vullen zoals ik zou willen.

Ziekzijn, ME hebben, is een combinatie van een heleboel verschrikkelijke symptomen. Natuurlijk, een gezond persoon slaapt ook regelmatig slecht maar die krijgt niet de rest van het totaalplaatje gepresenteerd op zijn bord.

Vergelijkingen gaan maken in reactie op het verhaal van een ander, of dat nu een chronisch zieke is, of iemand die in de rouw is of door iets anders heftigs heen gaat, is ongepast en doet het gesprek doodslaan.

Naar iemand luisteren doet iemand gezien en gehoord voelen. Je hoeft tijdens het luisteren niets op te lossen maar het luisteren zelf zal al een wereld van verschil maken.

Afbeelding: Pixabay

Hoe het gaat

Tijd voor weer eens een update.
De afgelopen maanden waren een emotionele rollercoaster. Vriendin kanker, beste vriend Corona, kat ziek en kind uit huis. Dat is best veel natuurlijk.

Evengoed ben ik redelijk stabiel. Ik douche om de week en dat lukt zonder grote terugslag. Natuurlijk wel met in achtneming van veel extra rust.

De pijn is onder controle zolang ik niet in PEM zit en dat is iets om dankbaar voor te zijn.

Eerder deze week plaatste ik een video van mezelf tijdens een PEM. Een PEM kent voor mij verschillende opeenvolgende fasen. En ik filmde mezelf op het moment dat denken en praten gewoon niet goed lukt.

Het blijft elke keer een afweging, wat laat ik zien en wat houd ik privé? Want natuurlijk word ik er niet vrolijk van mezelf zo te tonen.

Toch merkte ik ook dat het effect had. ME-patiënten kunnen op papier heel wat lijken, maar de realiteit is natuurlijk anders. De activist en schooljuf in mij winnen het dan toch van de schaamte.

Buiten dat verstrijken de dagen in een gekmakende maar tegelijkertijd geruststellende eentonigheid die maakt dat ik van moment naar moment kan leven en het daardoor vol kan houden.

Vanmiddag heb ik een telefonisch consult met mijn behandelaar. Eén medicijn (LDN) doet niets bij mij in de huidige dosis en als ik ophoog zijn de bijwerkingen te heftig. Dus hopelijk tovert hij iets anders uit zijn hoed.

Ik heb in de mail voorafgaand wel wat middelen genoemd die ik graag zou willen proberen (Abilify, Piracetam), dus wie weet.

Mischa is hard aan het klussen en ik verwacht dat dit weekend mijn dagkamer gereed komt. Dan kan ik elke morgen na ’t ontbijt “vertrekken” en na ’t avondeten “terugkomen”. Ik hoop dat t me lukt dit dagelijks te doen. Zo niet, af en toe is ook al fantastisch.

Bloggen ligt nog steeds zo goed als stil. Maar dat komt wel weer. Er zijn andere prioriteiten 🙏.

De kleine kapsalon

Mijn haar was te lang. Dat betekent klitten. Ik kan geen paardestaart maken want mijn linkerarm doet het niet goed. En gefrut door een ander aan mijn hoofd verdraag ik niet.

Dit zijn allemaal zachte bezwaren. Het hoofdbezwaar tegen lang haar is geur. Ik kan het niet zo vaak laten wassen als wenselijk is en dus lig ik in bed in de geurwolk van mijn eigen haar. En die geur is niet engeltjesfris zullen we maar zeggen.

Onlangs hadden we operatie douchen en haren wassen en nu ik toch bezig was, werd de kleine kapster besteld. Dat is mijn moeder. Die heeft de gave in 10 minuten mijn haren te kunnen knippen.

Dus eerst douchen en toen rust. De oplettende lezer denkt nu, douchen? Ja, douchen! Tegenwoordig lukt dat eens per twee weken in plaats van per drie maanden.

In de namiddag kwam mijn moekie, braaf met mondkapje voor. Ik had de prikkelarme knipbeurt besteld en vooraf aangegeven wat ik wilde.

Na vijf minuten werd ik niet goed en moest ik even liggen. Mijn moeder vertrok naar beneden. Toen ze terugkwam was ik nét in het stadium aanbeland van spierspasmes in mijn gezicht. Dat gebeurt altijd aan een kant. Dus dacht ze dat ik knipoogde.

Toen het tot haar doordrong wát het was, knipte dat zo mogelijk nog gestresster voor haar. Maar ze knipte, en daar ging het om.

Daarna werd Mischa geroepen om me naar de badkamer te brengen, zodat mijn haar even afgespoeld kon worden. Tegen die tijd was ik veranderd in een schuddend en huilend wezen.

Terug in bed nam ik afscheid van een aangeslagen moeder. “Dag mama, was gezellig, doen we snel nog eens.”

In de avonds rukte de pijn op. Slapen? Ammehoela. Maar mijn haar is weer kort. Dat wel. En ik zag mijn moeder weer even.

Op kamers

Daar ga je, de wereld in.
Je eigen leven leiden
met jouw eigen keuzes.
Vol dromen en plannen.

Met beide benen op de grond
en je hoofd in de wolken.
Een prachtige combinatie
als je het aan mij vraagt.

Vlieg maar uit nu
en ontdek de wereld.
Leef je leven, geniet,
en vertrouw op je intuïtie.

Dag kind, ik laat je los.
Vol vertrouwen in jou.
Wat is het een geschenk
om jouw moeder te zijn.