De afgelopen week was niet om over naar huis te schrijven en bovendien heb ik dat al gedaan, dus blik ik liever vooruit. Komende week is best een spannende week. Ik verwacht dat er hier dan op locatie wordt geklust. De aanrechtbladen kunnen worden geplaatst, al is terwijl ik dit schrijf nog niet helemaal duidelijk wanneer dit zal zijn. Maar spannend is het wel!
Van het Audiologisch Centrum in Alkmaar kreeg ik een oproep voor komende woensdag. Eindelijk. Begin januari deed ik gehoortesten in het ziekenhuis dat mij na de uitslag – ‘u bent stokdoof’ – doorverwees naar een audicien. Daar ging ik in februari heen en die vertelde gezien mijn klachten niet heel veel voor mij te kunnen doen en verwees mij door naar het Audiologisch instituut voor verder onderzoek. Als daar duidelijk is of ik geholpen kan worden en hoe, kan ik wel met die informatie naar de audicien om een apparaat te laten aanmeten. Dat heeft mijn voorkeur want de audicien is in mijn woonplaats en daardoor beter en makkelijk bereikbaar.
Verder is het vakantie voor kind de komende twee weken. Voor mij voelt dat ook als vakantie omdat het tempo dan net wat lager ligt in huis en er vaker kan worden uitgeslapen. Daar verheug ik me op.
Dit weekend zijn er geen plannen, ik ga nog even flink bijtanken want ik verwacht dat de komende week energie gaat vreten.
Wie hier vaak leest weet dat ik een gepassioneerd kokkie ben. Zo lang als ik me kan herinneren probeer ik lekker eten te bereiden. Beperkingen staan mij daar over het algemeen absoluut niet bij in de weg, dat is juist een uitdaging. Dus eet ik – al zeg ik het zelf – echt lekker ook al verdraag ik geen gluten en eet ik erg aangepast. Nu zo met de overgang naar voor een groot deel veganistisch/vegetarisch eten ben ik weer helemaal enthousiast geworden.
Voor een deel kan ik voortborduren op mijn eigen ervaring. Jaren van koken en uitproberen maakten dat ik vrij makkelijk recepten verzin. Ik volgde ooit ook een koksopleiding en werkte een paar jaar als kok. Dus ik kom een heel eind. Evengoed gaat er ook wel eens iets mis. De veganistische wraps die ik maakte op basis van zoete aardappel en tapiocameel zagen er geweldig uit maar waren echt gruwelijk smerig. Gelukkig zijn de wraps die ik een week later maakte op basis van kikkererwtenmeel en sorghummeel zalig (zie foto bovenaan).
taco met een ‘gehaktsaus’ op basis van sojabrokken
Nu ik meer veganistisch eet, probeer ik bestaande succesrecepten die we hier graag eten, om te bouwen naar een veganistische versie. Zo kan een bolognaisesaus met gehakt ook prima met walnoten als basis. En smaakte het sojagehakt in de taco’s heerlijk. Toch lees ik ook veel kookboeken en sites om tips en trics op te doen. Zo leerde ik van Mark Bittman tofu steviger te maken door het 1,5 uur in een oven op hele lage temperatuur in plakjes op een bakplaat te leggen. Het resultaat is tofu met een hele stevige bite en verrassend lekker. Je kunt het daarna gewoon kruiden en bakken.
Zo zijn er meer inspiratiebronnen. Welke boeken las ik en wat vond ik ervan? Dat lees je vandaag.
De Vegarevolutie van Lisa Steltenpool
Om maar te beginnen met het meest inspirerende boek dat ik tot nu toe hierover las, De Vegerevolutie. Een geweldig en goed geschreven gids als je net als ik een omschakeling maakt naar (meer) veganistisch eten. Op een heel plezierige manier legt ze uit waarom veganistisch eten voor een revolutie zorgt op meerdere gebieden:
– het houdt je gezond en fit
– je redt met deze manier van eten een heleboel dieren van de dood
– het is goed voor de planeet en de toekomst van de mensheid
Dat klinkt best hoogdravend en zwaar maar ze overtuigt wel. Allereerst gaat Steltenpool in op de gezondheidsvoordelen van veganistisch eten, het biedt namelijk bescherming tegen de meeste welvaartsziekten. Ze legt uit wat je zou moeten eten, hoe je aan je eiwitten en de goede omega’s komt en hoe het zit met de verschillende vitaminen en mineralen. Haar voedselpiramide is heel eenvoudig en simpel en maakt dat je vrij makkelijk dagmenu’s voor jezelf kunt samenstellen.
De stukken over de redenen om geen dierlijke producten te eten vanuit het oogpunt van dierenwelzijn zijn zeker niet altijd even makkelijk te lezen, de gruweldetails vliegen je om de oren. Maar het is wel helder. Net als het deel over de vervuilende aspecten van de dolgedraaide vee-industrie. Vlees eten is niet efficiënt, alleen al daarom zou het beter zijn over te stappen op een zoveel mogelijk plantaardig dieet. We eten de koe en het fokken, voeden en slachten van die koe kost meer voedsel, energie en water dan wanneer je direct het plantaardige voedsel zou eten dat de koe naar binnen werkt (p. 72). En dan is er nog het mestprobleem, de boskap, de temperatuurstijgingen waar we mee te maken hebben.
Wie veganistisch gaat eten komt onderweg obstakels eten. Omstandigheden die niet ideaal zijn, vervelende opmerkingen van mensen uit je omgeving, wat je moet doen als je uit eten gaat, hoe het zit met de rest buiten het eten, zoals kleding en schoenen. Ze geeft tips voor alle situaties. In alle gevallen is ze mild en zacht. Ondanks de overtuigende feiten van de voordelen van veganistisch eten geeft ze aan dat je geen zieltjes gaat winnen door die feiten tijdens de familiereünie over tafel te strooien als de rest net zijn biefstuk naar binnen werkt. Ze gelooft meer in de tactiek van verleiden (met lekker eten) en uitleggen als iemand iets vraagt. En mensen niet veroordelen als ze wel vlees eten maar aanmoedigen als ze proberen te minderen.
Ook als beginnend veganist die soms toch nog iets dierlijks naar binnen werkt (soms wellicht onder sociale druk) ben je volgens haar goed bezig. Zoals ze zegt: beter soms inconsequent terwijl je zo ethisch mogelijk probeert te leven dan consequent onethisch omdat de moed je bij voorbaat al in de schoenen zakt.
chocolade-bananenpops met kokos, naar recept van Lisa Steltenpool
Het theoriedeel van het boek wordt gevolgd door 50 recepten. Haar kookstijl spreekt me enorm aan. De recepten zijn super eenvoudig te maken, de meeste met maar een paar ingrediënten, daar houd ik van. Ik probeerde al diverse gerechten uit, waaronder salades en soepjes en een overheerlijke versnapering die ik binnen een half uur klaar had toen ik besefte dat het Pasen was en ik niets maar dan ook echt helemaal niets lekkers in huis had.
Kortom: aanrader!
Het VBK (Vegan Before 6) kookboek – Mark Bittman Mark Bittman ken ik van De Dikke Vegetariër, een enorm standaardwerk over vegetarisch eten. Hij is tevens de bedenker van Vegan Before 6 en schreef het VB6 kookboek. Een behoorlijk groot boek dat voor de mij onbegrijpelijke lage prijs van €9,95 bij bol te koop is. In het kleine theoretische deel legt Bittman uit wat de principes van Vegan Before 6 zijn. Voor de avondmaaltijd eet je niets dierlijks, daarna eet je wat je wilt. Er zijn wel wat richtlijnen, voedsel wordt onderverdeeld in drie categorieën: onbeperkte ingrediënten (denk aan groenten en fruit), flexibele ingrediënten (noten, granen, peulvruchten, aardappelen, knollen, sapjes, pasta, vetten en olie) en ‘de lekkere voorraadkast’ (zuivel, eieren, vis, vlees, kip, junkfood, witte pasta’s,alcohol chocola).
De insteek van culinair journalist Bittman om voor een deel veganistisch te eten was vooral zijn gezondheid. Hij moest afvallen, zijn cholesterol was te hoog en hij zat in een pre diabetische fase. Zijn eetpatroon moest echt worden omgegooid. Dat merk je ook aan de keuzes die hij maakt in het boek, de tips die hij geeft en door de voorbeeldmenu’s die hij laat zien. Het milieu en dierenwelzijn worden wel genoemd maar komt in dit boek niet uitgebreid aan de orde. Dat geeft niet, de recepten maken dat meer dan goed. Ook de kookstijl van Bittman spreekt mij aan. Wel worden er vaak ingrediënten genoemd die ik niet zo makkelijk kan krijgen of niet ken, terwijl ik toch best veel kookervaring heb.
Hij geeft veel tips om dingen aan te passen of te vervangen, dus hoe je bijvoorbeeld een zuivelvrije mayonaise maakt en ook hoe je één en ander kunt organiseren. Want de basis van veganistisch eten is toch wel heel veel groenten en peulvruchten naar binnen werken. Hij geeft tips hoe je dat zo efficiënt mogelijk kunt aanpakken zonder dagelijks uren in de keuken te staan, namelijk door bijvoorbeeld een keer in de paar dagen quinoa af te koken of rijst of peulvruchten. Als je zorgt dat je ook altijd gesneden groenten hebt klaarliggen in de koelkast dan is een gezonde lunchsalade echt weinig werk.
Mooi boek!
Veganistisch koken. Vervangers van vlees, vis, zuivelproducten, gluten, honing en dierlijke vetten – Celine Steen en Joni Marie Newman Klein en compact kookboek dat uitlegt hoe je elk denkbaar recept kunt veganiseren. Het bevat meer dan 200 recepten. Ik vond het wel een inspirerend boek maar ook erg rommelig. De insteek van de afzonderlijke hoofdstukken is hoe je iets kunt vervangen, bijvoorbeeld zuivel of eieren of gluten. Heel leerzaam. Maar door de rommelige opzet is het soms erg moeilijk om later nog eens een recept terug te zoeken en het register werkt daarbij helaas niet echt mee door de indeling. Ook vond ik de recepten soms wat ingewikkeld in de zin van veel ingrediënten of moet je iets gebruiken wat je eerder moest klaarmaken.
Bijvoorbeeld dit recept:
Voordat je eerst zuivelvrije cheddar, mozzarella, boter, roomkaas en zure room hebt gekocht dan wel zelf in elkaar hebt gedraaid ben je wel even verder. Bovendien als je dat zelf maakt, blijf je met een enorme hoeveelheid veganistische zuivel over. Het vergt best wat planning om te zorgen dat je niet eten gaat weg gooien als je veel uit dit boek kookt. Maar, als tijdverdrijf en manier om wat ideetjes op te doen is het heel geschikt.
Nou dit waren de eerste drie boeken. Ik heb nog een hele grote stapel liggen maar dat is dan voor een volgende keer!
De laatste tijd gaat het super. Sinds de B12-injecties is er weer een gestage vooruitgang. Niet dat ik ineens kan hardlopen maar ik kan wel iets meer dan voorheen. Het gaat allemaal net even makkelijker. Ik kan regelmatig mijn middagdut overslaan. Stap iets vaker op de fiets om even naar een winkel of de bieb te gaan. En als ik dan een terugslag heb, dan houd ik me twee dagen rustig en dan ben ik er wel weer.
Alleen nu even niet. Sinds de stress van vorige week en de slapeloze nacht die erop volgde, is het fragiele evenwicht zoek. Ik heb meteen pas op de plaats gemaakt en meer rustpauzes ingelast maar nu ruim een week later, lijk ik me alleen maar slechter te voelen. Ik deed vandaag wat ik eigenlijk nooit doe. Ik bleef liggen. Meestal probeer ik ook op slechte dagen zoveel als mogelijk een normaal ritme te hebben. Dus sta ik meestal gelijk op met de mannen, douche me na het ontbijt en begin dan met de dag. Handelingen als eten in etappes koken, de was doen, schrijven en lezen worden afgewisseld met rusten. Maar vandaag (gisteren als jullie dit lezen) bleef ik liggen. Ik werd wakker in een leeg huis en besloot tot een pyjamadag.
Dit is een echte PEM. Een watte? PEM: Post Exertional Malaise. Ik zal het uitleggen. Het lijf en brein reageren buitensporig op een activiteit. De reactie strookt niet met de geleverde inspanning. Omdat het normale herstellende vermogen van het lichaam niet goed meer werkt – inspanningsintolerantie – kan het ook zomaar gebeuren dat iemand met ME weken plat ligt na een kleine activiteit. Het betekent een verergering van alle klachten en symptomen van ME.
Een PEM kan door van alles uitgelokt worden. In mijn slechtste tijd gebeurde het al als ik ging douchen op een toch al slechte dag. De laatste jaren gebeurt dit niet meer. Ik schreef er zelfs wel eens een stukje over (de PEM voorbij). Ik leef al een aantal jaren tussen de onderlijn en de bovenlijn. Ik heb mijn verwachtingen bijgesteld, ben wat realistischer geworden, voel mijn lijf beter aan en handel daar naar. Zo heb ik toch iets van grip weten te krijgen op de ongrijpbare aandoening die ME nu eenmaal is.
De stress van vorige week was buitensporig. Mijn reactie erop was ook buitensporig. En de gevolgen zijn dat dus ook. Vorige week kreeg ik weer eens een snerende reactie van een lezer die schreef dat het een wonder is dat mijn man nog niet gillend is weg gelopen en dat ik een stresskip ben met een ingebeelde ziekte.
Ja, ik ben dolblij met mijn man! En natuurlijk heb ik dit ook wel eens gedacht, dat hoef je me echt niet naar mijn hoofd te slingeren ;-). Alleen zie ik mezelf niet alleen als een patiënt/stresskip maar ook als partner die ook wat te bieden heeft. Natuurlijk is ons leven heel erg aangepast maar ik durf toch wel te beweren dat wij meer lol hebben en het beter hebben met elkaar dan veel anderen. Deze specifieke lezer heb ik niet kunnen duidelijk maken wat ME is. Dat ME allereerst toch echt een door WHO erkende neurologische aandoening is, al in 1969. Deze lezer zal waarschijnlijk iedereen die last heeft van iets niet zichtbaars een zeikerd vinden. Het zij zo
Fijner vind ik het te lezen dat mijn lieve oud klasgenote op FB schrijft dat ze steeds meer snapt wat het nu echt is om ME te hebben. Dat ik mails krijg van mensen dat hun nicht, partner, kind ook ME heeft en dat ze door wat ik er over schrijf, nu beter begrijpen wat het inhoudt. Dat ze meer begrip kunnen opbrengen omdat ze door mijn stukjes beseffen dat ME meer is dan een beetje moe zijn en dat het veel praktische obstakels oplevert.
Dat raakt me. Het doet me goed. Want mijn eigen ervaring is dat als je iets over ME leest in de media, het bijna altijd hetzelfde is. Elk keer weer lees ik dat dan nu dan echt bewezen is dat het geen ingebeelde ziekte is. Blijkbaar moet dat elke keer weer opnieuw onderzocht worden. En verder hoor je er nooit meer iets van. Omdat de meeste ME-patiënten niet de puf hebben om de barricaden op te klimmen, te vechten voor meer wetenschappelijk onderzoek. ME is niet hip en ook schijnbaar niet dodelijk genoeg. En ME-patiënten zijn suffe sukkels die doorgedraaid op de bed of bank liggen met een PEM. Net als ik vandaag. Alleen ik kan er een stukje over tikken en een brug bouwen van mijn bank naar jouw laptop.
Een echte PEM dus. Die we gewoon maar weer uitzitten en uitliggen. Het verschil met voorheen is toch wel dat de PEM zo lang weg bleef. Dat ik er zo anders mee om kan gaan. En dat ik zie dat er toch een stijgende lijn is. Met vallen en opstaan kom ik steeds verder. Voorwaarts kruip!
Hoe gaat het met het klussen vragen jullie je misschien af? Nou goed! Het laatste wat ik er hier 2,5 week geleden over schreef was dat er hout was gekocht en dat halverwege de zaagsessie de zaagmachine van de houthandel de geest gaf. Evengoed was er al voldoende om mee aan de slag te gaan en G. zou beginnen met de aanrechtbladen.
De houten planken van meranti zijn de afgelopen weken verlijmd en tot drie bladen gemaakt, waarbij twee delen straks in een hoekopstelling komen. Afgelopen vrijdag is M. naar G. gegaan en hebben ze de bladen geschuurd en gelakt. M. heeft hiervoor een bandschuurmachine aangeschaft omdat het huren ervan nogal prijzig is en je er voor die prijs net zo goed een kunt kopen. In de toekomst kunnen we dat zeker gebruiken (zeker als het aan M. ligt, die wil geloof ik klusser van beroep worden).
Dit kastje wordt vervangen
De bladen zijn zo goed als klaar. Het uitzagen van de uitsparingen voor het fornuis en de wasbak gebeurt hier. Maar voordat het zover is, moet er eerst een kastje worden vervangen, waar een van de bladen op komt te steunen. En er moet een versteviging worden gemaakt aan de zijkant van de wasmachine, voordat daar een zwaar blad op kan rusten. Wat er nu staat, staat op instorten. Als het goed is gaat G. daar deze week mee aan de slag. Als dat klaar is, kunnen de bladen geïnstalleerd worden. M. gaat voor dat kastje zelf laden maken. Nu staan er rieten manden in maar die zijn vrij klein. Er kunnen hele diepe laden in dat kastje en die ruimte kan ik goed gebruiken.
voorbeeld van de greepjes, ligt nu los op een plank dus niet allemaal gaan gillen dat het scheef is 😉
Het kastje is wat beschadigd en de zijkant is van grijs plaatmateriaal terwijl de rest van de keuken straks van hout is. In eerste instantie leek het een oplossing om er een andere plaat tegenaan te zetten maar omdat het flink wat beschadigingen bevat, is vervangen nog beter. Op de laden die M. gaat maken komen dezelfde greepjes als in de rest van de keuken.
Buiten dat installeerde M. zelf in een deel van de keuken andere lampen. Het gaat om de lampjes boven het aanrechtblad, onder de kastjes. Het systeem dat daar gebruikt werd, deed het niet meer. Dus kochten we iets anders. Het was nog een heel gedoe, want de elektriciteitsdraden moesten achter de keukenkasten worden gefrommeld maar het is gelukt met veel gevloek en getier.
Daarnaast gaat M. een kruidenkast voor mij maken. Ik heb nu een staande kruidenmolen én een bovenkast gevuld met kruiden. Telkens als ik iets uit de kast uithaal, valt de rest er ook uit omdat alles achter en op elkaar staat. Dat kan vast georganiseerder. Dus vroeg ik hem of hij een ouderwets kruidenrek wil maken, dat naast het gasfornuis op het aanrecht kan staan, tegen de muur aan. Er is genoeg resthout over dus dat hoeft niets extra te kosten.
Een knop ter vervanging van de afgebroken knop is wel gevonden maar kan helaas alleen per set worden besteld. Dat komt dan bij elkaar op €50 en dat is beetje jammer. Gedwongen worden vier knoppen te kopen omdat je er eentje nodig hebt, dat is niet echt vriendelijk van ETNA.
Het budget is €2500. Wat gaven we tot nu toe uit? Gaat het lukken voor die prijs?
Budget
2500
Nog te besteden
1467,55
Uitgegeven
1032,45
greepjes
193,75
hout voor aanrechtblad
612
verlichting
119,98
schroefjes
3,59
schroefjes
3,29
schroefjes
2,79
schuurmachine
97,05
Er moet nog het een en ander worden gekocht. Het hout voor de keukenfrontjes, het kastje, een afzuigkap, wat laderails, lak. G. heeft ook wat kosten gemaakt plus natuurlijk de uren die hij voor ons werkt. En de genoemde knoppen voor het gasfornuis. Maar al met al denk ik dat we toch wel een heel eind komen. Gezien het feit dat M. nu veel zelf doet en mee klust, is er eigenlijk meer mogelijk dan we dachten. Op zich is het ook geen drama als we het budget overschrijden. Het wordt echt veel mooier dan ik had gehoopt en het kan straks weer heel wat jaartjes mee!
Hoewel ik altijd een zeer goed ontwikkeld gevoel voor drama heb gehad, ben ik ook kampioen relativeren en alles van twee kanten bekijken. Legt iemand mij een probleem voor of zoek ik zelf een oplossing voor iets, dan bekijk ik het tot in den treure. Maar gebeurt er iets onverwachts, dan stap ik over op het volgende zeer goed ontwikkelde onderdeel: ik schiet in de stress.
Sinds ik ME heb, neig ik naar het laatste. ME is in mijn ogen (en die van behandelaar Ashok Gupta) een ge-escaleerde stressthermometer, waarbij door het voortdurend slaan van alarm – ook als er niets aan de hand is – bepaalde processen in het lichaam spaak lopen. Stel je zelf maar voor in een vecht-of-vlucht-reactie: je ademhaling slaat op hol, je staat op scherp, grote kans dat je spijsvertering het even niet doet. Als je lichaam continu in zo’n staat verkeert, dan vallen er wel meer dingen uit.
Gelukkig heb ik in de loop der tijd wel geleerd (met hulp) hoe ik hiermee om kan gaan. Vooral van belang is dat ik het brein zo kalm mogelijk houd, dat ik kleine signalen leer herkennen die me erop wijzen dat ik overprikkeld raak en dat ik prikkels zeer gedoseerd tot me neem. Hoe meer in balans ik ben, hoe beter ik prikkels kan opvangen en weer laten afvloeien. Voor mij geen cooling down na het sporten maar een calming down na te veel prikkels.
Natuurlijk geldt dat voor veel mensen in meer of mindere mate. Alleen is het verschil dat ik mensen vaak hoor zeggen dat ze uitgeput zijn na een gebeurtenis maar ze kunnen de volgende dag wel weer aan het werk – weliswaar wat meer moe – en hun activiteiten rustig aan weer oppakken. Bij mij toeteren dingen wat langer na. En dat heeft tot gevolg dat ik soms dagen niets kan doen omdat het brein niet begrijpt dat de gebeurtenis al over is. Mijn brein is net zo’n sneeuwbol, alleen de sneeuw zakt niet maar blijft dwarrelen, nog uren en dagen nadat het schudden is gestopt. Mijn lijf houdt er dan gewoon even mee op. Dat geeft niet, het is zoals het is. Waarom ik het benoem is niet omdat ik zielig ben, maar omdat ik hoop mensen duidelijk te maken hoe het is om met ME te leven.
Hoe dat bij mij werkt maakte ik afgelopen week weer eens mee. Dibbes was zoek. Zoek als in weg, niet te vinden. Hij vertrok om half 5 in de middag en verdween even van de radar. Om half 6 krijgen de katten altijd eten en ik werd aangestaard door 6 verwachtingsvolle ogen, maar niet die van Dibbes. Dat was al vreemd. Want Dibbes is zeer op eten gesteld en een kat van de klok.
Om 7 uur was hij er nog niet. Dus deed ik een rondje straat, roepen, steeg door naar een andere straat, weer roepen. Niets. Toen moest ik terug. Het was het eind van de dag en de energie was al meer dan op. Man en kind gingen een uur later ook op zoek en deden een hele grote ronde. De wijk door, het park, naar de voetbalvelden. Ook niets.
Natuurlijk is het normaal dat een kat op stap gaat. Moos en Smoes blijven dagelijks uren weg. En zeker in het voorjaar is er meer hang naar avontuurtjes beleven. In zijn jonge jaren verdween Moos bovendien regelmatig in het voorjaar een of twee dagen. Dat hij gecastreerd is, deed daar niets aan af. Hij kwam dan uitgehongerd en intens tevreden weer terug en had zijn punt weer gemaakt. Weliswaar niet gescoord bij poezen maar blijkbaar toch zijn mannelijkheid bewezen.
kijk, dit is normaal voor Dibbes: onder een struik en naar binnen gluren
Maar Dibbes doet dat niet. Hij gaat regelmatig naar buiten maar komt eigenlijk nooit verder dan de voor- en achtertuin en de steeg. Getraumatiseerd als hij is door zijn verleden, is buiten vooral eng en onveilig. Hij zit meestal in de voortuin onder een struik te gluren naar de buitenwereld voorbij de heg of naar binnen naar ons. Dát is al heel spannend en na 5 minuten is het meestal genoeg voor hem. In de zomer gaat hij wel vaak na het eten met de anderen echt buiten spelen. Maar zijn eten overslaan, dat is ondenkbaar.
Dus schoot ik in de stress. Hij is dood/gewond/geschrokken en verdwaald! (alles tegelijk natuurlijk). Mijn geest is bijzonder creatief in het bedenken van de meest gruwelijke scenario’s. Ik vind bovendien de gedachte onverteerbaar dat een kat met zijn verleden de weg kwijt raakt en opnieuw zou moeten zwerven. Als hij gewond zou zijn, zou hij zich bovendien niet laten benaderen door mensen. Hij vertrouwt vrijwel niemand. Nou ja, mij wel na veel geduld van mijn kant en dus staat hij wellicht ook open voor een ander, maar dát bedenk ik dan in de agitatie niet.
Ik schoot in de stress en draaide door. Daar kon de man niet op tegen redeneren met zijn ‘hij komt wel weer terug’. Dibbes, mijn Dibbes! Ik heb hem net zo hard nodig als hij mij. Dat blijkt maar weer. Ik ging naar bed want ik kon op dat moment niets doen. Als hij de volgende dag er nog niet zou zijn zou ik Amivedi inschakelen en posters ophangen. Tot die tijd lag ik in bed en zag met verbazing wat er met mijn lijf gebeurde. Mijn hartslag was 130 per minuut, uren lang, gewoon terwijl ik lag. Na een paar uur kwam daar de ene zweetaanval na de andere bij en lag ik letterlijk te drijven in bed.
Om 01.52 uur sprong meneer op het bed. Dibbes! Enorm geagiteerd en met grote paniekogen. Snel naar beneden met hem en hem eten gegeven. Hem gecontroleerd op wonden maar ik mocht hem overal aanraken. De andere katten snuffelden aan hem en waren ook zeer geagiteerd, hij rook overduidelijk vreemd te zien aan hun reactie. Dus ik ook snuffelen maar hij rook voor mij gewoon naar Dibbes.
Nu kon ik slapen! Dus hop, naar boven met zijn allen. Maar slapen ho maar. Mijn hartslag was wel in een keer weer normaal en het zweten was ook over. Maar hoewel ik heel opgelucht was, begreep mijn brein niet dat het klaar en voorbij was, de stress. Dat begrijpt mijn brein, nu drie dagen later terwijl ik dit schrijf, nog steeds niet. Ik sta als het ware verkeerd afgesteld ;-).
Ik slaap nauwelijks, heb overal spierpijn en ben volledig uitgeput. Mijn brein blijft hangen in de reactie. Maar weet je, dat interesseert me niet echt meer. Ik stap over op plan B en dat is dus ‘calming down’, nóg minder dan niets doen, wat meer ademhalingsoefeningen en mezelf vertroetelen, lange warme douches, veel rusten. Vroeger zou ik boos zijn geworden op mezelf. Nu is het zoals het is. Zo reageert mijn lijf en brein. En hoe beter ik me daar bij neerleg, des te sneller ik weer op een acceptabel activiteitenniveau zit.
Het belangrijkste is toch wel dat ons Dibbesbeertje weer terug is. Hij is nog erg schrikkerig en erg moe. Ik denk dat hij ergens opgesloten heeft gezeten. Of hij is ergens heel erg van geschrokken en durfde niet eerder te voorschijn te komen. Het maakt niet uit, hij is er weer! Dibbes!
Niet veel gedaan deze week maar in mijn hoofd des te meer. Er stonden geen afspraken in de agenda anders dan de B12-injecties. Ik ging één keer naar de toko en de bibliotheek en verder deed ik niets. Dinsdag gebeurde er iets dat nogal inhakte op mijn reserve-energie en daar moest ik de rest van de week van bijkomen. Wat dat was lezen jullie morgen maar er was geen puf meer om op stap te gaan of iets te doen.
Buiten dat bijkomen las en schreef ik en werkte ik wat recepten uit. Evengoed een prima week. Zo lang ik boeken heb en de beschikking over een laptop, ben ik een tevreden mens.
De week in beeld:
Gerrie hielp met de AH-bestelling
Ik las de tweede roman van Joël Dicker. Wat ik ervan vind lees je dinsdagGlutenvrije gnocchi! Nu nog verder ombouwen naar een plantaardige versie en dan publiceer ik het recept op mijn kookblogDe zon liet zich niet heel veel zien maar als hij scheen zat ik er in, met gezelschap.Dibbes beleefde een avontuur deze week, dat lees je morgenNiet iedereen was blij dat het avontuur van Dibbes goed afliep. Sommigen – ik noem geen namen maar zijn naam begint met een G. en hij kijkt hier recht in de camera- waren zelfs ronduit teleurgesteld.
Pas eind van de week drong het tot me door dat het dit weekend Pasen is. Ik heb nog geen paasei gekocht laat staan gegeten. Dus wellicht dat man of kind dat even snel gaan halen als ze daar trek in hebben, maar kind zegt net dat het hem niet boeit. 😉
De mannen gaan tweede paasdag uit eten met mijn schoonfamilie. Ik ga niet mee, de keus was tussen een pizzeria of de Chinees. In beide soorten gelegenheden kan ik niet echt terecht met mijn glutenovergevoeligheid. Ik durf het risico niet te nemen. Dus eet ik maandag alleen en ga even nadenken waarmee ik mezelf ga verwennen.
Drie weken onderweg sinds ik begon met Vegan Befor 6! Wat ik dan eet, vroeg iemand mij laatst, nu ik vaker plantaardig eet. Nou lekker en gevarieerd, dat in ieder geval! Kijk je mee wat ik at de afgelopen dagen? Bij sommige gerechten staat een link naar mijn kookblog, ik heb heel wat recepten uitgewerkt de laatste tijd. Misschien weet ik je te inspireren!
Maandag Ontbijt – teffmeelpap met hennepzaad
Lunch: wortel-kerriesoep met linzen, 1 broodje hummus met geraspte wortel, 1 broodje rucolaspread.
Avondeten: mie met geroerbakte groenten en tempehblokjes
Tussendoor: 1 beker sojamelk, grote bak fruit, 2 quinoacrackers met tahin en appelstroop
Dinsdag
Ontbijt – Havermoutpap met hennepzaad
Lunch – salade met een broodje hummus
Avondeten – Asperges met gerookte zalm, gebakken aardappelen en salade
Tussendoor: 1 beker sojamelk, fruit, 1 broodje appelstroop en 1 handje walnoten
Woensdag Ontbijt – broodjes pindakaas en appelstroop
Lunch – 2 broodjes tahin met avocado
Avondeten – risotto met eekhoorntjesbrood en courgette, linzenballetjes en salade
tussendoor: handje pecannoten, 1 beker sojamelk, smoothie
Donderdag Ontbijt – 1 broodje appelstroop, 1 beker sojamelk
Lunch – zilvervliesrijst met courgette, paprika, champignons, pistachenootjes en tempeh
Avondeten – Glutenvrije pasta (op basis van rijstmeel) met spinazie, sojaroom, paprika’s en gebakken tofu (voor de mannen vis)
Tussendoor – 1 beker sojamelk, fruit, handje noten
Vandaag in de planning Ontbijt – quinoa-ontbijtje met appel
Lunch – courgette-mosterdsoep met munh dalh linzen (recept volgt binnenkort op mijn kookblog), broodje hummus
Avondeten – paleonaanbrood met tempeh-saté en een salade met gegrilde paprika (de mannen eten in plaats van de tempeh een restje kipsaté)
Zoals jullie zien at ik een keer vis deze week. De rest van de tijd waren de avondmaaltijden voor mij vegetarisch of plantaardig. Soms eet ik nog wel wat yoghurt en ik heb de afgelopen weken een paar keer een eitje gegeten, waaronder een kaasomelet. Ik eet meer plantaardig dan ik vooraf had gedacht. Dat gaat prima. Ik mis eigenlijk weinig, buiten de kaas, daar heb ik echt wel moeite mee.
Zoals ik hier eerder vertelde, vul ik momenteel dagelijks de Eetmeter van het Voedingscentrum in om te kijken of ik voldoende naar binnen krijg. Volgens de Eetmeter is 50 gram eiwitten per dag ruim voldoende voor een vrouw van mijn lengte en gewicht. Een stuk kipfilet van 100 gram bevat bijvoorbeeld 30 gram eiwit. Maar, je haalt de eiwitten natuurlijk niet alleen uit kip/vlees/vis.
Als je volledig plantaardig eet, heb je iets meer eiwitten nodig. Dat komt omdat dierlijk voedsel alle essentiële eiwitten bevat die we nodig hebben, de zogenaamde hoogwaardige eiwitten. Plantaardig voedsel heeft dat niet, dat heeft een lagere biologische waarde, zoals ze dat noemen. Je moet in geval van een plantaardig dieet meer combineren – denk aan zilvervliesrijst met linzen – om aan de benodigde eiwitten te komen die volwaardig zijn. Een vrouw van mijn lengte en gewicht heeft ca. 70 tot 80 gram eiwitten nodig. Dat is nog flink dooreten! Omdat ik (nog) niet geheel plantaardig eet, zal mijn daadwerkelijke behoefte iets lager liggen, denk ik.
Voedingsdeskundige Lisa Steltenpool is gespecialiseerd in plantaardige voeding. Ik heb ontzettend veel geleerd van haar boek De Vegarevolutie. Dat is absoluut een aanrader als je overweegt (meer) veganistisch te gaan eten. Prettig van toon en heel informatief zonder prekerig te zijn, bomvol tips en recepten. Zij beveelt op dagbasis het volgende aan:
-2 liter vocht
-400 gram fruit & 400 gram groente
-200 gram bereide granen of 6 sneetjes brood
-50 gram noten, zaden en avocado
Met dat in het achterhoofd is het redelijk makkelijk dagmenu’s samen te stellen. Ik heb afgekookte linzen en kikkererwten in de koelkast liggen, meestal wel een bak afgekookte rijst of quinoa en ook gesneden rauwkost en groenten. Wel is het zo dat ik flink moet dooreten als ik alles van bovenstaand lijstje moet eten. Ik heb een inactieve leefstijl door de ME en ik krijg dat gewoon echt niet op. Ik eet dus iets minder – ik kom gemiddeld op zo’n 1700 calorieën per dag uit – maar let wel erg op de eiwitten en voeg gewoon hier en daar bijvoorbeeld wat hennepzaad of edelgistvlokken toe. In de eetmeter zie ik dat ik vrijwel alles naar binnen krijg wat ik nodig heb. Aandachtspunten voor mij zijn IJzer en vitamine A.
Eet ik nu heel anders? Ik at al veel vegetarisch, maar ja, dit is toch wel anders. Ik eet meer peulvruchten, tofu en tempeh. Normaal at ik hooguit eens per week wat tempeh. Als we vegetarisch aten was dat de rest van de tijd een eitje of iets met kaas. Ik eet nu dagelijks hennepzaad en edelgistvlokken. Met beiden was ik al bekend maar ik gebruikte het zelden. Ik eet meer noten. Dat gaat wat moeizaam door de slotjesbeugel maar het lukt. En ik gebruik sojamelk, iets wat ik eerder niet deed.
Voor komende week staat in de planning: sojabrokken! Echt een naam waar je van gruwelt, niet uitnodigend en met een ‘getverderrie wat moet je er mee!’-associatie van heb ik jou daar. Maar hé, wedden dat ik er iets lekkers mee kan maken!
Volgende week plaats ik een review van de veganistische kookboeken die ik tot nu toe las en die me wat op weg hebben geholpen.
Op zoek naar Pippi, wat houdt dat in? Meer spontaniteit, minder moeten. Meer doen waar ik blij van word en me minder druk maken om de consequenties van het uitgeven van energie die er niet is. Mezelf de juiste vragen stellen en handelen naar het antwoord. Doen alsof elke dag een vakantiedag is. Als de zon schijnt alles uit mijn handen laten vallen en erin gaan zitten. Schijt hebben aan wat anderen van mij denken zolang ik mezelf maar in de spiegel aan kan kijken.
Zoals ik eerder schreef heeft de vraag ‘waar heb ik zin in vandaag’ veel ruimte opgeleverd. Ik word me meer bewust van behoeften die soms wel, soms niet ingevuld kunnen worden. Vaak is er in een aangepaste vorm toch veel mogelijk dan. Ik had de afgelopen weken zelfs weer wat afspraken met vriendinnen. Op dagen dat dit niet lukt is er Netflix, veel te lezen en app ik met vriendinnen en dat is ook fijn.
Het antwoord op de vraag ‘Waar heb ik zin in?’ hoeft niet altijd te betekenen dat ik in contact met anderen iets doe of dat ik een activiteit buitenshuis plan. De energie is nog beperkt en dus gebeurt het meeste toch hier in huis. De laatste maand heb ik vooral heel veel gelezen en geschreven. Dat zijn toch de activiteiten waar ik het meest blij van word. De overstap van Blogger naar WordPress betekende een enorme boost voor mijn inspiratie en daar geniet ik van.
Doordat ik nu door de B12 injecties over meer energie beschik, kan ik ook weer vaker naar de bibliotheek gaan om boeken te halen. Zodoende ben ik minder afhankelijk van wat ik op mijn e-reader heb staan of wat er als e-boek beschikbaar is bij de bibliotheek. Sinds jaar en dag houd ik lijstjes bij van boeken die ik graag wil lezen (die lijst is wat onhanteerbaar geworden door Ogma). Veel van die boeken zijn helaas niet als e-boek beschikbaar bij de bieb en ik kan natuurlijk niet alles kopen. Maar de gewone bieb heeft bijna alles en zo niet dan kan ik het aanvragen bij een andere vestiging.
Tegenwoordig kijk ik snel even op mijn verlanglijstje voor ik naar de huisarts ga voor de B12-injectie. Zo zie ik wat er op de plank staat bij de bibliotheek. Na die prik in mijn kont twee keer in de week om 8.50 in de ochtend, fiets ik door naar de bieb, loop daar stipt om 9 uur naar binnen als de deuren opengaan, pluk de boeken van de plank die ik heb uitgezocht en om 9.10 ben ik weer thuis. Dát is nog eens een efficiënte prikkelarme actie waar ik blij van word ;-).
Meer Pippi betekent ook weer meer koken. En dan vooral nieuwe recepten uitproberen. Nieuwe smaken, combi’s, recepten, dit uitwerken en erover schrijven. Ik publiceerde na een jaar stilte deze maand ineens weer recepten op mijn kookblog en genoot.
Een blogvriendin vroeg mij of het wellicht beter met mij gaat door de Pippi-acties. Dat weet ik niet. Ik denk niet dat het zo is dat ik de huidige energie-opleving daaraan te danken heb. Die wordt veroorzaakt door het effect van de B-12 en het mooiere weer. Maar, het versterkt elkaar wel. Dingen doen waar je blij van wordt, geeft óók energie, al is dat een andere energie. Ik voel me mentaal heel erg goed momenteel en daar geniet ik van.
Het maakt ook dat ik me steeds meer kan voorstellen deze zomer wél mee te gaan op vakantie met de mannen. Duimen jullie voor me? Zodat ik van onderstaand uitzicht kan genieten?
Om maar te beginnen met het meest inspirerende boek dat ik tot nu toe hierover las, De Vegerevolutie. Een geweldig en goed geschreven gids als je net als ik een omschakeling maakt naar (meer) veganistisch eten. Op een heel plezierige manier legt ze uit waarom veganistisch eten voor een revolutie zorgt op meerdere gebieden:
Het VBK (Vegan Before 6) kookboek – Mark Bittman
Klein en compact kookboek dat uitlegt hoe je elk denkbaar recept kunt veganiseren. Het bevat meer dan 200 recepten. Ik vond het wel een inspirerend boek maar ook erg rommelig. De insteek van de afzonderlijke hoofdstukken is hoe je iets kunt vervangen, bijvoorbeeld zuivel of eieren of gluten. Heel leerzaam. Maar door de rommelige opzet is het soms erg moeilijk om later nog eens een recept terug te zoeken en het register werkt daarbij helaas niet echt mee door de indeling. Ook vond ik de recepten soms wat ingewikkeld in de zin van veel ingrediënten of moet je iets gebruiken wat je eerder moest klaarmaken.
Natuurlijk geldt dat voor veel mensen in meer of mindere mate. Alleen is het verschil dat ik mensen vaak hoor zeggen dat ze uitgeput zijn na een gebeurtenis maar ze kunnen de volgende dag wel weer aan het werk – weliswaar wat meer moe – en hun activiteiten rustig aan weer oppakken. Bij mij toeteren dingen wat langer na. En dat heeft tot gevolg dat ik soms dagen niets kan doen omdat het brein niet begrijpt dat de gebeurtenis al over is. Mijn brein is net zo’n sneeuwbol, alleen de sneeuw zakt niet maar blijft dwarrelen, nog uren en dagen nadat het schudden is gestopt. Mijn lijf houdt er dan gewoon even mee op. Dat geeft niet, het is zoals het is. Waarom ik het benoem is niet omdat ik zielig ben, maar omdat ik hoop mensen duidelijk te maken hoe het is om met ME te leven.
Het belangrijkste is toch wel dat ons Dibbesbeertje weer terug is. Hij is nog erg schrikkerig en erg moe. Ik denk dat hij ergens opgesloten heeft gezeten. Of hij is ergens heel erg van geschrokken en durfde niet eerder te voorschijn te komen. Het maakt niet uit, hij is er weer! Dibbes!
Ontbijt – teffmeelpap met hennepzaad
Dinsdag
Woensdag
Donderdag
Vandaag in de planning
Op zoek naar Pippi, wat houdt dat in? Meer spontaniteit, minder moeten. Meer doen waar ik blij van word en me minder druk maken om de consequenties van het uitgeven van energie die er niet is. Mezelf de juiste vragen stellen en handelen naar het antwoord. Doen alsof elke dag een vakantiedag is. Als de zon schijnt alles uit mijn handen laten vallen en erin gaan zitten. Schijt hebben aan wat anderen van mij denken zolang ik mezelf maar in de spiegel aan kan kijken.
Min of Meer 