Soms is de behoefte zo groot Dat iemand mij optilt Zachtjes heen en weer wiegt En fluistert dat alles goed komt
Ik zie ik zie wat jij niet ziet Het is een vrouw en ze ligt op bed Til haar eens op, dat kan jij wel Heus, dit is tenslotte een fantasie
Wieg haar zachtjes heen en weer En terwijl jij tegen haar fluistert “Ik zie je, ik hoor je, ik ben bij je” Denkt zij misschien, heel misschien “Het komt vast wel weer goed”
(bewerking van een tekst uit 2012, afbeelding Pixabay)
Vandaag een bericht dat mijn maatje Ineke Spek gisteren op haar Facebookpagina plaatste. Het was een echte hartenkreet, zo mooi. Ze schreef over wat zij heeft (ME). Het is als het ware haar ‘coming out’, want ziekte, daar ‘loop je niet te koop mee’.
Ik kan er over mee praten hoe moeilijk het is op Facebook voor het eerst naar buiten te treden over hoe ons dagelijks leven er uitziet, terwijl de rest van je facebooktijdlijn gevuld is met vakantiefoto’s, borrelende blije mensen of wat dan ook. ‘Kan ik dit wel delen?’ denk je dan. Maar niemand vraagt om ziekte, het is onderdeel van het leven, ons leven. Ook iemand met ME wil contact. Dus legt Ineke uit wat er met haar aan de hand is en haar openheid raakt.
Beeld gemaakt door Ineke Spek
Hoi lieve vrienden uit een vorig leven, ME-vrienden en familie,
Jullie zijn heel erg belangrijk voor me. Ja echt! Ik behoor nu tot die groep mensen die ik vroeger altijd zielig vond. Dan dacht ik :”mens, ga echt leven!” Ja, echt leven gaat dus niet meer. Soms krijg ik een lieve reactie van één van jullie waardoor ik merk dat jullie niet goed weten hoe mijn leven er eigenlijk uitziet. Niet dat dit zo belangrijk is, ik stoor me daar absoluut niet aan. Met ziekte loop je niet te koop en al helemaal niet op Facebook.
Ik doe graag stoer, heb ik 30 jaar lang gedaan. En veel van jullie zijn ook ziek. Kom op, laten we niet gaan klagen. Ik heb een paar keer wat gedeeld over de ziekte ME (ik heb dus ME, chronische migraine en nog een aantal aandoeningen die hiermee te maken hebben) maar ik vertel eigenlijk nooit wat dit voor mij betekent en niemand ziet me nog. Nu wil ik dat wél doen. Niet omdat ik zielig ben, niet omdat ik medelijden wil.
Waarom dan wel? Lastig te benoemen. In ieder geval is het zo dat ME heel onbekend is. Mijn eigen moeder kan als er mensen naar mij informeren niet goed uitleggen wat ik heb. De gekste verhalen gaan er rond over deze ziekte. Bijvoorbeeld dat je altijd moe bent of dat je bang om te bewegen of psychisch in de knoop zit. Dat is het dus niet!
Ik ga het niet helemaal uitleggen maar wel een klein tipje van de sluier oplichten. ME (myalgische encefalomyelitis) is een multisysteemziekte. Nou, dat merk je, je hele lichaam functioneert niet meer. Net als chronische migraine, wat ook geen ziekte is voor overspannen huisvrouwen, is ME een hersenziekte.
Het makkelijkst vind ik om te zeggen dat mijn energiecentrale kapot is. Ik heb bijna geen energie. Als ik wat doe, kom ik in het rood te staan. Dan is er zelfs voor normale processen als bijvoorbeeld de spijsvertering geen energie meer over. Ik word dan heel ziek en krijg veel pijn, het lijkt een beetje op zware griep. Het is dus zaak om heel voorzichtig om te gaan met mijn energie. De minuutjes van actief zijn, lees wakker zijn, worden dan ook geteld. Mijn batterij laadt niet meer op!
Helaas is er de afgelopen 30 jaar geen cent uitgegeven aan onderzoek naar deze ziekte. Tot voor kort kon ik dan ook niet bij artsen terecht. Zij stuurden me naar de psychiater. Ook dit laatste maakt dat ik er behoefte aan heb om in ieder geval nu mijn netwerk te laten weten wat ME is. Er moet meer bekendheid komen voor deze ziekte. Nederland loopt zo achter. Veel van de ME patiënten zijn net als ik nog onzichtbaar. Ik heb me 30 jaar geschaamd voor mijn ziekte maar nu niet meer! ME-patiënten willen onderzoek en goede zorg! Daar strijden we voor.
Hoe ziet mijn leven er uit? Ik lig 23 van de 24 uur op bed. Ik slaap elke dag verdeeld over de dag in ieder geval nog zo‘n 2 uur maar soms bijna de hele dag. Licht en geluid verdraag ik slecht. Ik kijk dus zelden TV en de zon is te scherp voor me, dus de gordijnen zijn dicht. Ik kom nog zelden in de tuin of buiten. Als ik mijn kinderen op visite heb, kan ik op goede dagen gelukkig nog 2 uurtjes van ze genieten. Achteraf heb ik dan wel het gevoel dat ik een marathon gelopen heb.
Omdat er onvoldoende bloed naar mijn hoofd gaat, is staan en zitten bijna niet meer mogelijk. Maar ik ben een rijk mens, ik heb 3 bedden waar ik gebruik van maak. Zo is mijn uitzicht nog eens even anders. Toch ben ik het liefst alleen op mijn slaapkamer. Zelfs de gezelligheid van Gert is me vaak al te veel.
Waar ik het meeste last van heb, is dat ik niet meer naar mijn moeder kan – ik kan haar alleen nog telefonisch een beetje steunen – en dat ik nog maar mondjesmaat kan moederen, ik kan nog met mate luisteren naar mijn kinders. Nu is luisteren denk ik het belangrijkste op hun leeftijd, dus ik maak nog een klein beetje deel uit van hun leven.
Gert is mijn mantelzorger en zijn leven is daarmee ook bepaald. Gelukkig kan ik nog wat voor mezelf zorgen. Daardoor kan hij nog af en toe ontspannen buitenshuis en op vakantie. Wel alleen, dat dan weer wel.
Hobby’s uitoefenen kan niet meer. Soms kan ik een half uurtje tekenen op bed, lezen en wat rond kijken op Facebook. Ik heb veel contact met medepatiënten. Je gaat ze tegen komen op mijn Facebookpagina.
Dit is mijn leven in een notendop. En nee, ik ben niet zielig! Dat zeg ik nu na een rouwproces van jaren. Gelukkig is de pijn de laatste tijd beter onder controle. Dat geeft lucht. Mijn situatie is niet zo bijzonder. Ziekte en verval, we krijgen er allemaal mee te maken. Dus ook met alle emoties die daar bij horen. Verdriet, angst, boosheid en ga zo maar door. Maar gelukkig is er ook ruimte voor dankbaarheid, liefde, genieten van kleine dingen.
Ik volg jullie verhalen met veel plezier. Facebook is mijn venster op het leven. Ik hou van mensen. Vroeger kon ik genietend op een bankje mensen kijken, genoot ik van contacten bij de sportclub en op mijn werk, volgde ik boetseerles. Allemaal weg! Dus ik kijk uit naar jullie belevenissen en misschien ga ik weer iets meer delen op mijn tijdlijn, zonder me af te vragen of het wel vrolijk genoeg is. Wel zo makkelijk als jullie dan weten hoe het zit.
Ik had er behoefte aan om even mezelf te laten zien. Echt te laten zien. Als mijn familie dit leest hoeft mijn moeder het niet meer uit te leggen. Het is veel te ingewikkeld voor haar. Telefoneren doe ik nog maar heel weinig, ik kan ook zelf geen contacten meer onderhouden.
Soms heb ik het gevoel dat mensen het griezelig vinden, zich er ongemakkelijk bij voelen. Tot voor kort had ik daar zelf ook last van, dus dat begrijp ik. Ik hoop dat door mijn openheid het contact makkelijker wordt, zowel voor jou als voor mezelf.
Nog steeds geniet ik van jullie verhalen en in mijn hoofd ben ik nog steeds de Ineke die ik al 63 jaar ben. En weet je, ik kan heel oud worden met deze ziekte, dus wel zo fijn als ik nog een beetje mee doe. 😉
Begin middelbare schoolLaatste jaar middelbare school
Dinsdag krijgt onze zoon zijn diploma. Hij heeft tweetalig gymnasium gedaan en is geslaagd. Wat ben ik trots. Nog trotser ben ik op wie hij is geworden. Een sociale lieve grappige empathische man met een groot hart en een brede belangstelling. Klaar om met de rest van zijn leven te beginnen, vol dromen en plannen.
De diplomauitreiking is een afsluiting van een belangrijke periode. En ik ben daar niet bij. Dat voel ik wel. Natuurlijk zwaai ik hem dinsdag vrolijk uit, vraag erna hoe het was en ben er in gedachten bij.
Maar ‘in gedachten’ is niet hoe ik het voor me had gezien. Ik mis de diplomauitreiking van mijn kind. En mijn kind gaat naar zijn diplomauitreiking zonder zijn moeder.
Natuurlijk hebben we gekeken of er geen mouw aan valt te passen door bijvoorbeeld een kantelrolstoel te huren. Maar mezelf aankleden, de trap aflopen, naar school gaan, al die prikkels moeten verwerken is gewoon echt teveel. Voorheen dacht ik vaak nog, ‘dan forceer ik mezelf en neem de PEM voor lief’. Maar er valt niets meer te forceren. Als je op het niveau zit dat een minuut op de rand van je bed zitten een overwinning is, dan is een diplomauitreiking gewoon niet haalbaar.
Elke feestelijke gebeurtenis heeft voor mij een zwart randje omdat ik er niet bij ben en dat went nooit. Ik miste al zóveel momenten in zijn leven, van verjaardagssfeestjes tot de circusvoorstelling op de lagere school waar hij weken voor had geoefend. En recenter: zijn 18e verjaardag die begin maart gevierd werd door met de hele familie uit eten te gaan, ik was er niet bij.
Het is niet hoe het hoort. Het is niet hoe ik het wil. Het is niet eerlijk. Maar het is wel hoe het gaat. Dat doet pijn als een hand die heel hard in mijn hart knijpt. (Even ter voorkoming van tig keer dezelfde vraag krijgen, want die komt al op verschillende manieren binnen 😅: Een livestream vanuit school kan helaas niet want de uitreiking bestaat uit een soort looproute door school. Sem gaat zorgen voor een zoomverbinding zodat ik het hopelijk live kan volgen. Alleen is de wifi in mijn slaapkamer heel slecht, dus ik hoop dat ik er niet telkens uit klap. Mischa filmt het voor de zekerheid ook met zijn smartphone.)
Soms moet het even Voelen waar ik sta Ik wil naar daar Maar ik ben nu hier En weet nooit zo goed Hoe ik daar moet komen
Dus probeer ik maar wat Soms met grote stappen Soms met een hinkstapsprong Maar nog vaker met veel vallen
Wát ik ook doe Ik blijf altijd hier In plaats van daar
Toch is ook hier veel mogelijk Misschien net zo veel als daar De kunst is te blijven zien Wat hier is en wat daar En met een beetje geduld Wordt hier vanzelf daar
Zo overdenk ik liggend in bed Gevloerd omdat ik Te snel naar daar liep Terwijl ik hier achterbleef
Onze Gerrie is een zonaanbidder. Zodra de zon in de tuin komt, zie je hem zitten op de tuintafel, de eerste stralen opvangend. Als de temperaturen oplopen, zoeken alle andere katten verkoeling onder een struik. Maar Gerrie blijft vaak gewoon intens tevreden in de knallende zon zitten.
Voor mij heeft het mooie weer consequenties. Ik krijg beduidend minder aandacht van de katten. Al brengen ze wel een paar keer per dag een beleefdheidsbezoekje aan mijn slaapkamer. Maar dat kan ook met de ventilator te maken hebben. Vooral Dibbes en Smoes liggen graag pal in de luchtstroom.
Gerrie heeft daar minder behoefte aan. Als mooi-weer-kat zie ik hem nu nauwelijks. Gisteren maakte hij het wel heel erg bont. Ik zag hem gewoon de hele dag niet, vroeg een paar keer aan Mischa of alles wel goed was met Gerrie. Gerrie was overduidelijk mijn bestaan vergeten. Ik ben tijdelijk nummer 2. Niet meer het stralende middelpunt in zijn universum. Verstoten door een ander licht.
Toen Mischa gisteravond de tuin ging sproeien, greep ik mijn kans. Een PEM riskerend liep ik naar de trap, boog gevaarlijk voorover en daar zag ik Gerrie beteuterd zitten in de huiskamer. Verdreven uit het tuinparadijs door het sproeien.
Zodra ik hem riep, gebeurden er twee dingen. Gerrie zag me en werkelijk waar, er ging een schok door hem heen. Er verscheen een tekstwolkje boven zijn hoofd: “Verhip, ik was je bestaan vergeten!” en hij rende luid gillend de trap op recht mijn armen in.
Het tweede dat er gebeurde was dat Dibbes toen ik Gerrie riep, óók gillend op mij af kwam stormen. “Hier ben ik. Hier. Zie je me niet. Ik ben hier hoor!” Natuurlijk zag ik Dibbes, daar is immers geen ontkomen aan. Hij had bovendien de hele dag bij mij gelegen. Hij wel. Maar nu ging het om Gerrie. Er moesten herstelwerkzaamheden gedaan worden.
Een intensief gesprek en een nog uitgebreidere knuffelsessie volgde, waarbij de kwijlspetters van mens en kat rondvlogen. Ook dit zette twee gebeurtenissen in gang. Gerrie beloofde beterschap en om alle dagen, ook met mooi weer, tóch even de dag te beginnen met knuffels. Om mij ten minste de illusie te geven dat ik ook in de zomer zijn nummer 1 ben. En inderdaad, vanmorgen stond hij gillend op bed en kreeg ik kopjes en zoentjes.
De tweede gebeurtenis was dat Dibbes overmand door jaloezie en verdriet op bed neerzeeg en een grote geestelijke knauw heeft opgelopen door het feit dat ik voor Gerrie (Gerrie nota bene!) mijn bed verliet om hem (en niet Dibbes!) te roepen. Dus ook vandaag moet ik weer herstelwerkzaamheden verrichten. Zo is er altijd wat.
Toen ik ziek werd Nu vier jaar geleden Vonden mensen dat vervelend En soms zielig voor mij
Toen ik maar niet beter werd Kreeg ik steeds vaker de vraag Maar wat héb je dan? Dat ik dat nog niet wist Was geen goed antwoord Merkte ik aan reacties
Toen ik maar niet beter werd En eindelijk wist wat ik had Was ik al zo lang ziek Dat mensen het zat waren Heb je haar weer… Ik hoorde het ze denken
Toen ik maar niet beter werd En eindelijk wist wat ik had Wou bijna niemand dat nog horen Een enkeling liep met een boog om mij heen Liet haar kinderen niet meer hier spelen Draaide zich snel om op het schoolplein Alles om maar een gesprek te vermijden
Nu ben ik al zó lang ziek Dat mensen het minder eng vinden Ze raken er aan gewend Spreken mij nu af en toe aan Hoe gaat het nu met jou? En zijn opgelucht als ik die vraag Ook gewoon aan hen stel
De doorbraak kwam laatst Bij een vrouw die mij al vier jaar ontweek Bang is voor het leed van een ander En er niet naar durft te vragen Zij zag mij op het schoolplein De dag ervoor ging ik naar de kapper Flink de schaar erin
Zij zag mij en even was er die aarzeling Toen kwam ze toch naar mij toe Hé, hallo, lang niet gesproken Wat zit je haar goed! Ik zag ongemak bij haar En later opluchting Omdat ik gewoon antwoord gaf Praatte over alledaagse dingen
Ik hoorde het ijs breken Met een grote krak
Had ik dit maar eerder geweten Ik ben helemaal niet ziek Ik had gewoon een bad-hair-day Vier jaar lang
Weet je waar ik moeite mee heb? Met mensen die altijd positief zijn. Ik ken wel wat hysterische altijd geforceerd positieve mensen, die zoveel energie kwijt zijn met het ontkennen dat niet alles in het leven GEWELDIG!! is, dat ze bij wijze van spreken anderen compleet leegzuigen. Die dwangmatig ontkennen dat niet elke minuut van het leven geweldig is. Daar is een term voor: toxische positiviteit. Mijn maatje Ilse maakte bovenstaand schilderij en noemt dwangmatig positivisme ‘geluksdruk’, wat er een geweldig woord voor is.
Toxic positivity is “the excessive and ineffective overgeneralization of a happy, optimistic state across all situations. The process of toxicpositivity results in the denial, minimization, and invalidation of the authentic human emotional experience.” (The Psychology Group)
Kortom:
Elke wanklank of negatieve emotie wordt gesmoord met een positief tegengeluid.
Bepaalde gevoelens van jezelf niet onder ogen zien maar onderdrukken.
Niet eerlijk zijn naar anderen toe hoe jij je echt voelt.
Je emoties niet kunnen uiten omdat anderen je hun positiviteitsdwang opleggen.
Andere mensen niet hun verdriet laten uiten door gemeenplaatsen te gaan strooien als ‘ah joh, het had erger gekund’, ‘kijk naar wat er wel goed gaat’. Of wat ik al vaker heb moeten aanhoren: “gelukkig heb je geen kanker, dát is pas erg!”
“Wat you resist, persists” (Ashok Gupta)
Je kunt dus zelf dwangmatig positief zijn en je eigen gevoelens onderdrukken, die uiteindelijk toch als een boemerang recht in je smoel geslingerd worden. Maar soms leggen mensen dus ook hun dwangmatige positivisme op aan jou, door je verdriet of emotie te bagatelliseren. Of door bepaalde gespreksonderwerpen te negeren als je er over probeert te praten.
Als iemand aan mij vraagt hoe het gaat en ik een eerlijk antwoord geef, krijg ik van dit soort mensen meestal naar mijn hoofd gegooid dat ik moet proberen positief te blijven. Ik weet dat het goed bedoeld is, maar het komt op mij over alsof mijn emotie of verdriet er op dat moment niet mag zijn.
Blijkbaar zijn veel mensen bang voor emoties, die van zichzelf of van een ander. Maar die ‘geluksdruk’ voorkomt vaak een echt en wezenlijk contact. Ik denk dat ik er de afgelopen jaren wat vaker mee ben geconfronteerd, omdat ik als persoon met een chronische aandoening nou eenmaal tegen muren oploop en ik best wat ellende meemaak. Af en toe lijkt het alsof anderen daar meer moeite mee hebben dan ik. Mijn openheid brengt mensen soms overduidelijk in verlegenheid of ze vinden me te negatief.
Ik zeg niet dat optimisme slecht is. Ik ben zelf een rasoptimist. Maar ik ben ook bij vlagen zwaar depressief, wat mij een vrij normale reactie lijkt in mijn situatie. Ik ben van vliegen, vallen, opstaan en weer doorgaan. Maar ik erken en uit wel dat ik val. Omdat het er nu eenmaal bij hoort.
Geen licht zonder donker. Geen leven zonder dood. Geen hoop zonder wanhoop. Voelen, erkennen en uiten wat er is, brengt je verder in het leven. Vind ik dan toch.
Zoals ik vorige week schreef is muziek nu heel belangrijk voor mij om mijn huidige situatie vol te houden. Soms gaat het om de muziek zelf, soms is het de tekst die me raakt.
Toen ik ‘Akaal’ voor het eerst hoorde, was ik op een dieptepunt qua wanhoop en ziekzijn. En dit gaf verzachting, was zo troostend. Nog steeds.
Het schijnt dat ‘Akaal’ verwijst naar de ziel die wordt bevrijd van het aardse bestaan en overgaat naar een toestand van tijdloosheid. De ziel wordt een ‘undying being’. Het zingen van ‘Akaal’ helpt de ziel deze overgang te maken.
Dat wist ik natuurlijk niet toen ik hier voor het eerst naar luisterde. Wat ik wel weet dat er iets in mij kapot ging het afgelopen half jaar, iets in mij stierf, en dat ik daar tóch weer sterker uit ben gekomen. Ik ben op de plek waar ik wil zijn. Bij mezelf.
‘Akaal’ ~ Ajeet Kaur & Trevor Hall
Mother, I feel you under my feet Father, I hear you Your heartbeat within me My spirit flies free
Carry me home Carry me home
Mother, I feel you under my feet Father, I hear you Your heartbeat within me My spirit flies free
All my relations, I can hear you loud The story circles, it comes back around We chant Akaal and watch them all go through That door I never saw, I never knew, me and You
We come from earth and water Straight from that mountain’s daughter Back to the Mother we must journey now We ride it up up on the wings of sound, hear it now
That holy tree is upside down, branches in the ground Those roots and sky, open third eye, now pass the nectar ‘round Inside the heart is that eternal space That melody showed me my own true face, yeah
You chant Akaal, I chant Akaal All in the One, One in the all Love on the rise, it never falls Reach out your hand and I can pull you in Reach out your hand and I can, pull you in
Can you see the faces of the mothers of your past? Listen, they are calling for your healing (Akaal) Can you see the faces of the fathers of your past? Listen (Akaal) they are calling for your healing
(Father I hear you) Can you see the faces of the mothers of your past? (Akaal) Listen, they are calling for your healing (Mother I feel you) Can you see the faces of the fathers of your past? (Akaal) Listen, they are calling for your healing
Soms dringt de buitenwereld toch mijn slaapkamer binnen. Vandaag is dat de geur van pas gemaaid gras. En ineens lig ik niet meer in bed maar in gedachten buiten op het gras en kijk ik naar de wolken. Wat een geur al niet kan teweeg brengen 💙.
Eerder schreef ik over de petitie waarin aan het Europees Parlement wordt gevraagd z.s.m. en voor langere tijd geld beschikbaar te stellen voor biomedisch onderzoek naar ME, onder meer om tot een eenduidige manier van diagnosticeren te komen én om onderzoek naar mogelijke behandelingen te stimuleren.
Deze petitie is een initiatief van EMEC (European ME Coalition) en de Nederlandse ME-patiënte Evelien van den Brink, die bij het indienen van de petitie een indrukwekkende toespraak hield liggend in bed, voor de leden van het EP. De petitie is uiteindelijk 14.000 keer ondertekend!
Dit resulteerde in een resolutie om te stemmen over meer biomedisch Europees onderzoek naar ME. Deze resolutie werd begin juni nog eens bekrachtigd door een open brief van meer dan 100 wetenschappers waarin zij schrijven dat ME “lang een verwaarloosd vakgebied is geweest in de geneeskunde” ondanks de hoge maatschappelijke lasten en economische kosten.”
Een citaat van de site van EMEC: “ME/CVS is niet zeldzaam en het is erg invaliderend,” zegt professor Jonas Bergquist, die onlangs het ME/CFS Collaborative Research Center opgerichte aan de Universiteit van Uppsala, Zweden. “Het begint vaak na een virale infectie maar we weten niet echt wat de mechanismen zijn voor postvirale vermoeidheid. Neuro- inflammatie en auto-immuunreacties kunnen mogelijk een deel van de verklaring zijn. Er is meer onderzoek nodig om de ziekte beter te begrijpen.”
De petitie is aangenomen met 676 leden die voor stemden, 4 tegenstemmen en 8 leden onthielden zich van stemming (bron: the ME Global Chronicle).